106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【東排灣語】 高中學生組 編號 2 號
sipapungadanan na sepaiwan

tucuanga a caucau nuri papungadan tua ta tjausiledau a lumamad, tjarainika pakapazangal. ayata ljiavavau anga tinakesi, liau anga a kingljang a vecik. utauta izuanga macaqu a pacun a semupu tua tja ungmi tucu, sipiliq itjen ta tjaljananguaqan a urisipusepi angadan, avanusika aicu a pairang madjulu a papungadan ta lumamad. ljakua tjitjen a sekacalisian liyau aravac a tja kakudan a pakata papungadan, selapai itjen a sepaiwan.

ayatua maretjimaljimalji a qiniladjan i qinaljan, nu papungadan inika manu kina kama katua cemekemekelj a penenetj ta ngadan, mavan a mamazangiljan kata mareka cunguljan a maljavar, qau nu pinakasedjaljep avan azua sipapungadan anga. inika maqati a kitjuvarung a papungadan a paqeteleng ta tjausipualjak a lumamad. na semamalji aravac lja!

sakapai tjapacunai a sepaiwan tuki kemudangata nu papungadan ta tjausipualjaljak a lumamad. na masanmusalj a kakudan a sipapungadanan na sepaiwan.

a sangasangasan seljudjen a ngadan na sevalitan, nu papungadan, tinevelje a ngadan na caucau katua ngadan na cekelj, pitjaivililjen a ngadan nua cekelj ta ngadan na caucau, a sepaiwan katjengadanan a ljemita cekeljan. a ngadan na cekelj kemasi ta kinalingdjeljan na umaq, sinipukeljang tua tacekecekeljan, avan a tjasipualangan tu na ljayima zua aljak.

timitja paiwan namakeljang aravac a qiniladjan na caucau i qinaljan, aicu a tinevelj a ngadan na caucau kata cekelj, avan na sinipukeljang ta qiniladjan i qinaljan, inikamaqati a pavalitan a paqeteleng. a pinawanan a ngadan kemasita kinadjamuqan a tinavelak. paruta nu pualjak a tjaljavulungan, nu uqaljai papungadanan ta na vuvu a uqaljai, nu vavayan papungadanan ta na vuvu a vavayan a ngadan, a sepaiwuan pasusu taicu a kakudan a papungadan. 

a sikasanmusalj avan a qinati a vaquan a ngadan, pasusuan a pinualjakan a qadau sa papungadanan, ljakua inika tjuruvu a namayatucu a sipapungadanan.

aicu a pinaka ti dripun a ngadan, kasipualjak mangtjengtjez a dripung, pai papungadanan tu ti dripun.

a ti gadu a ngadan, sinipualjak i gadu, qau papungadanan tu ti gadu.

a ti kauvuan a ngadan, kasipualjak namaqaluvu saka namalutelut a quvalj, pakati kauvuan.

a pinaka ti celalaq, kasipualjaljak zemuzung a kiqazalj aya, san ti celalaq anga ngadan.

saka aicu a ngadan a ti Maliya ti Paulu ti Yuhani, avan ka izua anga a ciurukiukai kata tinsiukiu manasika izua anga binaljakan a ngadan.

a sepaiwuan izua pinakapalisi nu papunagadan,  ikamaqati tu mamau a ngadan kata kina, kama, siruvetjek a tjavulung, aicu a qaqetitan ikamaqati a papungadan tua na mamazangiljan a kaniamadjuan a ngadan. 

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【東排灣語】 高中學生組 編號 2 號
排灣族的命名方式

現代人要為新生嬰兒取名字似乎沒甚麼困難,因為大家教育程度都提高了,認的字也多,加上有命相館可以幫忙算到大吉大利的名字,因此漢人取名字比較沒有問題。但是原住民取名字問題就多了,尤其是排灣族。排灣族因為階級分明,名字不是新生嬰兒之父母或家人可以自己決定的,而是由部落頭目和家族一起討論。大家認為適合嬰兒的身分後才能命名,根本就不能隨自己的喜好來為嬰兒取名字,這很稀奇吧!接下來們來了解一下排灣族對新生的嬰兒到底是如何取名字的呢?

一、排灣族名字的選擇方式通常有兩種:

取自祖先流傳之名

排灣族命名的原則是「家屋連名制」,即族名後面加上自己的家屋名。每戶都有自己的家屋名,家屋名是世襲的,是每戶人家的表徵。可以清楚辨識每家的孩子,對於階級制度非常鮮明的排灣族人而言,「家屋連名制」更是階級身分的代表,是不可以隨意更換的。族名也大都是世襲而來,例如家中長嗣的嬰孩誕生後,若是男孩則取其祖父流傳之名,若為女孩則取其祖母流傳之名。排灣族人大多依此方式命名。

(二)新創之名

即依嬰兒出生當時所發生的事件來命名,這種命名方式不多,但很有趣。以下舉幾個例子:

dripun之名:生於日本人治理台灣時,故取之。

gadu之名:生於山中,故名之。

kauvuan之名:因出生時頭髮捲亂而取之。

celalaq之名:因出生時雷聲大作故取之。

瑪利亞、保羅、約翰之名:這是受西方宗教傳入的影響而取之。

二、命名的禁忌

(一)不可以和父母親或兄姊取同樣的名字。

(二)平民不能以頭目家系流傳的名字為其子命名。

文章資訊
文章年度106
文章編號2
文章組別高中
文章語別東排灣語
族語標題sipapungadanan na sepaiwan
漢語標題排灣族的命名方式
文章作者高光良
漢語摘要