107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【北排灣語】 高中學生組 編號 4 號
napenapamav a kakudakudan nua paiwanzuku

aicu a paiwanzuku na semanpazangal aravac ta pinuiqinaljanan a sinan kakudan tua qiniladjan, manasika namapukasizuan aravac a kakudan iqinaljan napaiwanzuku. azua sika makaya izua patjetucu a kai a kakudakudan a palisi na paiwanzuku, mavana izua icua pinuiqinaljanan a sinan kakudan tua qiniladjan. au aicu a pinuiqinaljanan a sinan kakudan tua qinilaqiladjan, kemasimaza taicu amatjatjalevalevak ta qiladlan na vusam a kakudakudan. aicu a matjatjalevalevak ta qiladlan na vusam a kakudakudan namayatucu, a na tjasevalitan a qiniladjan kata zaisang, mavana sangasangasan a aljak a tjemalevak aya, yipu uqaljai yipu vavayan, kana sangasangasan a sinipualjak(vusam), timadju a tjemalevak a penuljat tua zaisang, ngadan nua umaq kata qiniladjan iqinaljan, makeljang angata tu aicu a paiwanzuku mamamav a sipacunan tua vavayavan katua uqaljaqaljai, manasika tjuruvuanga a vavayavayan a vusam a na qemiladj iqinaljan tucu, makeljang angata tu mamav a sipacunan tua vavayavayan katua uqaljaqaljai na paiwanzuku, aicu mavana sikizengezenger nua paiwanzuku a caucau uta. (aicua seravar namaya paiwanzuku uta ljakua maljiyan a kakudan niamadju, aicua seravar semanvusam tua uqaljai, nuneka nu uqaljai a aljak, mana semanvusam ta vavayan a ljak).

aicua papamamav ta sipacunan tua uqaljaljai katua vavayavayan a kininemeneman, izuanga tukipidakuzulj a cavilj ka tjaisangas, izua kai na paiwanzuku a namayatucu “a uqaljai a vavayan savid tu caucau”. aicua ljinaungan nua ikacauan, aicua nasi na uqaljai kata vavayan tjarayizua patarevan, aicua sikamamav nua uqaljai nua vavayan a paljavak tua ikacauan a kininemeneman, kinasicuai nua paiwanzuku, kemasi tua sialangan tua nemanga, maljaluai aza sisanpazangalan ta uqaljai ta vavayan a langalj, katua vecik na djilung, na tjiuma, na kamavanan, kana sinicuayan a vecik yizua sakamaya paqaqecev tua vavayan tua uqaljai. a kininemeneman nua paiwanzuku yinika aming a qemuzimuzip na izua uqaljai a vavayan, aicua yicemecemel a namezangal tu nemanga izua namasan uqaljai namasan vavayan, kumalji a qaciljai.

aicu a napenapamav a kakudakudan nua paiwanzuku, katua aicua sikamamav nua uqaljai nua vavayan a paljavak tua ikacauan a kininemeneman, kinasi cuai nua paiwanzuku, naseminamalji a paqulid a puvarungan nua sevalitan na paiwanzuku,mapuqata kizenger yitjen a mapuljatj a paiwanzuku a caucau, satje sanpazangali aicua a tjalja penapamavan a kakudakudan yitua tjaqinaljan.

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【北排灣語】 高中學生組 編號 4 號
性別平權的排灣族

排灣族重視社會階級,井然有序,語言、文化、習俗,生活習慣等,可以流傳,就因為社會階級制度,是長嗣繼承制。「長嗣繼承」即上一代的階級與財產由第一個孩子繼承,只要是長嗣(排灣族稱vusam),不問性別,財產、家名、社會地位都由vusam繼承,因此部落常產生女頭目是自然的現象(但ravar系統除外,行長男繼承,除非都沒生兒子,才由長女繼承)。

性別平權觀念存在已久,有句話:「男人,女人,都是人。」性別生命有其價值,共治也是族人傳統的思維。可以從文化藝術面來看性別。例雙連杯、公母壺、貴族婚禮鞦韆柱上的雙性圖案、百步蛇公母圖騰等,大部分都是對稱的。

甚至動植物、石頭也有性別區分,可以了解陰陽並存的宇宙觀。

「性別共治」、「性別平權」,比近代性別平權的早上好幾千年!祖先有智慧,我們應該更重視這種公平的社會制度呢!

文章資訊
文章年度107
文章編號4
文章組別高中
文章語別北排灣語
族語標題napenapamav a kakudakudan nua paiwanzuku
漢語標題性別平權的排灣族
文章作者梁秀美
漢語摘要