106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【建和卑南語】 高中學生組 編號 1 號
adiyu diya na pakaetiman

adiyu diya na kakuwayanan na Pinuyumayan mu, kaduwan na ma’inay na mukuwa musavaka kana vavayan, di muravaka kana vavayan tu rinuma’enan, kamawan kana Paylang na mukuwa musavaka kana vavayan. aymu adi maresan nanta ikakuda, nu ma’inay ta, mukuwa ta kana cau pupacaran data kedang, mukuwa kemirungeca temulre’ay, mena’u na cau mu, maruwa puicas data ikacacau.

na kakuwayanan nu pakaetim ta adiyu diya kema mu, maya’ ta nu vuceliyan nu adi kavangavangan i ’uma, mau nu muwalrepus lra na ’amiyan nu mukecep misama’ da saya na vulan, di palru kana pakavekal kana ’amiyan nu kadaduwa vulan.

nu uri pakaetim pakangaway da mukecep wariyan na ma’inay mu, demaulr kanantu wadadiyan na ma’a’inayan salrangalrangan makuc kanidu na dadilraw na eman diya mukuwa kana vavayan. tu adain mu saya hung, di sa’umayan, di puran a mukecep pungulran, di saya paliding, di saya kangkang, saya deruwan. mau nantu pecir diya.

pakalikudan lra mukecep wariyan mu, na vavayan mu, padulu datu parvulaliyas na kuca na ’avay. mau nantu rinuma’enan na vavayan na yawa mateda kanantu ruma’ na ma’inay di yawa diya kicacevunga kanantu pinalakuwanan. di mau na ma’inay na pasadalu. nu piya cemeker mu, tu pilralrangaw mated na ma’inay mukuwa kanantu ruma’ na vavayan, muwaduk lra kana vavayan mekan cemekel palru kana alusu kadaw, na kemay kana ma’inay di kana vavayan na vangsaran di na vulavulayan diya mu, puteha lra muarak patari parekaduwa ’esunganan.

adu kana ’aremeng mu, adi yulray kana vavayan di marevuliyas i palakuwan kikaduwa. tu kadaduwa ’esungan mu, mau lra idu na kemedeng paturuma’an na marelrang kanadu mukuwa kana vavayan, di yulray lra idu na pinakaetim na ma’inay kana vavayan, idu na kemedeng paturuma’an mu, mukuwa penalisiya kanantu temuwamuwan na vavayan. pakadalrama da pinakaetiman lra kema, ini na pakaetiman mu puludus lra.

adu kana kalauwvan na vangsaran di na vulavulayan mukuwa muwaduka patunun kanani na pinakaetiman, di ulra na ma’idangan na temulu datu walapusan da ikavangsaran ikavulavulayan, di pakadalram datu wasangalran da aludunan na ka’inayan di tu pinicepayan da kiyakarunan na vavayan kemay kanini na kakuwayanan mu, ulra na semasenay datu kinasaduwan da anger kana maruwaday lra sangidayan, ulra na malikasakasaw datu semangalan, na kadu diya mapiya matemuy tu piniaasidan kanani na pinakaetiman, palru kana mupiya cemeker kanantu inaasid na kuca mu, mareparuwaruwaday lra.

harem lra mu, kaytayan lra na musavak na ma’inay kana vavayan. aymu, ini na patununan na kakuwayanan mu, adi madiyaadi, di tu ikasaharan mu, puwapuwa lra kasahasahar.

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【建和卑南語】 高中學生組 編號 1 號
早期的婚禮

從前卑南族人的傳統婚禮,大多數的男士會入贅到女方家,男士入贅到女方家,即成為女方氏族的成員之一。入贅方式如同一般漢人,但其時嚴格說來,還是有大不同所在;對原住民族的男士而言,為別人家賣力,用心認真去照顧別人家是引以自傲的表現。

傳統婚期的舉行,一般皆會選在年底十一月至隔年二月間之冬季農閒時期。首先,在婚期前十天,男方必須邀集男性的親屬一同把所有聘禮搬運到女方家。他們帶著得聘禮有一頭牛、一塊田地、一大束檳榔、一台牛車、一把鐵犁、一口鐵鍋以及獵具。

十天後,女方家人將預備好回禮的酒及原住民粿,委請女方家族送往男方家及新郎迎親所屬的聚會所。由男方負責招待回禮的親家族人。當飲酒結束後,他們一起把新郎送至女方家。之後,在女方家飲酒作樂直到太陽下山。此時兩方家族的男女青年則開始在婚禮中手舞足蹈,歡樂直至夜。

當晚新郎並無夜宿女方家,而回到聚會所住宿。第二天晚上則開始由媒人陪伴新郎至女方家,當夜開始在女方家住宿。當媒人至女方家時,先到祖先牌位祭拜並傳達結婚訊息,如此婚禮儀式終告完成。

在婚禮完成的當晚,部落男女青年會為這一對新人辦理一場「告別單身」的晚會,當晚,將會有耆老對新人的叮嚀與祝福,慎重的告知,從此男的成為扛起家庭責任的大男人,女的將當擔家庭婦女的工作,因此意義,有人唱起傷感之歌,有人手舞足蹈的歡樂在每一項安排的節目裡,大家充滿著對新人的祝福!喝完祝福的喜酒,也是曲終人散之時。

如今不再有入贅的習俗,但,告別單身」的晚會,仍在持續中,且節目安排的更是無比精彩啊!

文章資訊
文章年度106
文章編號1
文章組別高中
文章語別建和卑南語
族語標題adiyu diya na pakaetiman
漢語標題早期的婚禮
文章作者洪艷玉 洪渟嵐
漢語摘要