106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【郡群布農語】 高中學生組 編號 3 號
palimapataz mas babu

isian mas Bunun tu sininghumis hai, nii tu mahtu siskuav mas babu. mais mapadangi hai, mapataz mas babu ispahusil sia tais-aan; mais lus-an hai asa tu aiza amin a babu; mais mangkaun hai, babutan amin patazun isaiv mas tainkadaan.

habas a Bunun mais la-auh mas babu hai nii tu mahtu las-anan lapataz, aupa mais mapataz mas babu hai, paszangun amin tu lus-an, asa tu tangus mapishaiap mas Dihanin, uungat, namakumaaz tahu i? pakasianun mas itu babu tu sin-i-iuh malala mas Dihanin. pahasia, nii a babu mahtu kis-anun lapataz, asa tu palbuntuun pa-i-iuh; patumangmangun pa-i-iuh, ispata-aza mas Dihanin. pakasianun a imita aikas-angan mas bubu tu is-aang, istahu mas Dihanin. mais maupacia hai, na-antalaun a imita sinkuzakuza mas Dihanin.

mais mapatala mas itu babu minutaul tu haidang hai, asa tu pina-ivaun ispataistais tu kauman sian nastu dalahcia. sintupa tu ispauktangus mas tainidalah tu Hanitu. mais mailalain mas Dihanin, musasu maipauktangusin mas Hanitu hai, mahtuin a kata bunun maun mas kinikdaan tu cici.

cinahu a madadaingaz tu, habas Bunun mais mapataz mas babu tu namapadangi hai, ka-uni mas masha, isaiv mas pacilain, haitu sintukuabin a sain i? aupa habas a itu Bunun sininghumis hai, pavaian mas silu, at issimalan a itu babu cian, mahtu pisbahisun, sikal-ing sizaan mas silu, saitan habas pahalhalavun mas bunun. ka-uni mas masha isaunvavi mas paicilain i, situpa tu sahusbu mas paicilain; sintupa tu sinkadaidaz mas mavala. at namalsisial a tastumavalatan a inuskunan.

haitu, niin lapakadau a Bunun kanlansan mas itu malintangus sinpala tu dailaz. niin amin kapimaupa mas itu madadaingaz tu sintatahu, kavavaiviin a sinkuzakuza. mais mapadangi, mais mangkaun, mais lus-an, kaazin mababaliv mas pinatazin tu maibabu, niin maku-uni mas babu tu is-aang mapishaip mas Dihanin; niin maku-uni mas babu tu haidang mapauktangus mas Hanitu, niin a sain tupaun tu lus-an, pahasia makaniin a kata Bunun tauhumisan mas madadaingaz.

mapakasian a Dihanin mas imita tu malantangus masnava mas isihumis tu taiklas, asa tu akaputunta tu mailalangna, kanlasan kapimaupa, at namakanadidiip a kata Bunun tu minla-ia.

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【郡群布農語】 高中學生組 編號 3 號
談殺豬的文化

在布農族的生活裡面,離不開豬這種動物。如果結婚時,殺豬分享給親友;如果舉辦祭祀、慶典活動時,一定要有豬;如果有孝親祭(mangkaun)時,一定要用豬肉分享給孩子的舅舅親友。

以前的人,殺豬時,不能給他一刀斃命,還要折磨半天?以前的人殺豬,都把它當成祭祀的態度在處理,一定要先告知上天,這是要透過豬的叫聲、豬的氣息,把我們的心思意念、感恩之意,傳達給上天,也就是所謂的敬天。所以一定要讓豬的吶喊聲,愈大聲愈好:豬的叫聲,愈久愈好。這樣,上天聽到了,會祝福我們的工作、造福我們的生活。

如果要用容器接裝殺豬時流出的血,還要故意讓一些豬血噴灑在地上。其中含意就是說,讓地靈先食用,也就是所謂的拜地。如果敬過上天、拜過大地後,我們人才可以享用敬天拜地後所剩餘的固體食物。

祖先曾經說過,以前的布農族在結婚殺豬時會做把肚子的部位,另外割成一塊塊,叫做masha。這個叫masha的肉,只專門給paicilain(女方家族已嫁出去的婦女)。這代表的是甚麼意思。為什麼會有這種設計呢?因為,以前的環境,比較缺乏油脂類食物。而豬腹部的肉有很多脂肪、肥肉較厚,可以把脂肪、肥肉加熱炸成豬油存放,這在以前是珍品,是大家盼望想要的。特別把這部分送給paicilain,主要是對paicilain的重視、對親家的愛護。如此,親家之間感情才會強化穩固。

但是,現在的布農族,已經沒有遵循祖先留下來的美好的殺豬文化;也沒有依照先人只是的智慧行事,文化生活偏離了原有的核心價值。結婚、孝親祭、祭祀活動,也都買已經殺好的死豬。已經沒有運用豬的叫聲、氣息告知上天的儀式;已經沒有辦法用豬的血來祭拜大地靈,樣樣都離祭祀很遠了。所以,我們布農族不大受祖先眷顧,這可能就是原因之一。

上天透過我們的祖先教導生活智慧,後代的我們,要謹守傳承,如此我們將會旺盛永世。

文章資訊
文章年度106
文章編號3
文章組別高中
文章語別郡群布農語
族語標題palimapataz mas babu
漢語標題談殺豬的文化
文章作者打亥.伊斯南冠.犮拉菲
漢語摘要