106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【太魯閣語】 國中學生組 編號 3 號
Sapah Truku Sbiyaw

Ini hmut phiyug sapah ka rudan Truku mniq ska dgiyaq sbiyaw, asi ka saan plealay kmeuruy han, saw aji daun paru qsiya, sunu, rngsux. Malu bi phigan sapah o mhiyang dgiyaq ni dxgal mspngpung. Hmjiyal malu phigan sapah do musa kmealu pbiyi hiya ni mtaqi hiya mk2 jiyax mk3 rabi ppsmiyah spi, qmita malu spi do tnsapah o mlawa dlutut mdayaw smmalu sapah, duri o kmeaguh msegasut miyah smapuh gmdara rudux plaqan na dara ka pnteetu na 3 btunux ni qngqaya djiyun smmalu sapah, Saw nii ka rnngaw na, “ Utux mcinun hini ka snruwa su phigan sapah, saw mha tpusu ni tgblaiq meudus hini ka laqi su, iya yahi kmrasa ka kndsan dha wah! Brahaw su balay, nasi su yahan kmrasa do aji empskila hini ka lqlaqi da, sus Bari ” msa.
Qaya smluun sapah o djima, qhuni, qrul, quwarux. Sapah Truku sbiyaw o ini salu daka, yaasa paah sapah o qtaan ana inu.

Ungat pnskaraya ka sapah bukung alang, ungat pntyusan ka ruwan sapah, mtmay ta rhngun sapah qtaan  brah bi quri iril ka srakaw tama, (mklawa sapah ksun), gaga mniq bukuy enduk rhngun ka srakaw bubu, ga mniq qaqay srakaw tama ni bubu ka srakaw tqian laqi rbnaw o kneiyax sun, duri o mniq rhngun mtayan ruwan sapah quri narat ka paru bi srakaw, nii o rakaw tqian lupung ni rsrisaw ni wauwa, gaga mniq kska srakaw tama ni srakaw bubu 3 btunux rqda o sapah nii o pnspuan tama, bubu ni laqi, htngayan gnealu ka ruwan sapah nii ksun, qrngul tahut ruwan sapah o pusu bi kndsan kingal ruwan sapah, qrngul o mtduwa pdngu kana ruwan sapah ni qngqaya djiyun ruwan sapah uri. Babaw rqda o niqan ka gigan, gigun nii psaun meiluq hiyi samat  ni pdngu, mdungu ka samat do uqun dha rbagan ni srnabaw ini tduwa musa tmsamat.

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【太魯閣語】 國中學生組 編號 3 號
太魯閣族傳統家屋

以前太魯閣族的祖先不會隨便在一個地方蓋房子,要蓋房子前,必須先去尋找或仔細觀察所選定地方、是否適合蓋房子、會不會發生大洪水、土石流、坍方及河水的兩邊及山谷口等等。山腰台地及小山丘是最適合蓋房子的地方,可以防備敵人的侵入,假如找到適合蓋房子的好地方,就在那裡先蓋一小屋睡在那裡兩三夜等待夢,夢到好夢時,屋主邀請親戚朋友來幫忙蓋房子,並請祭司來在要蓋房子的工地上作開工祭儀。祭司抓殺一隻雞,雞血灑在三個石頭做成爐灶上及蓋房子用的工具上。祭司這樣說:「編織的上帝祢答應在這裡蓋房子,為使他定居在這裡,及平安地在這裡生活,求祢不要來打擾他們,如果祢來打擾他們的生活子子孫孫必定會喜歡住在這裡了」。

太魯閣族房屋是用自然的材料竹子、樹木、樹皮、筆筒樹、及石頭作成建築材料。太魯閣族的部落的家並無圍籬即眺望台,因為都建在四面八方可以看到很遠的地方。

太魯閣族的住屋並沒有部落領導者家屋樑柱有刻畫圖騰的記號。傳統住屋沒有隔間的,父床在進門左前方三石爐灶的右邊,母床在進門口門扇的後面三石爐灶的左邊,嬰兒床連接在父床及母床之間的腳端,進門的右邊有大床專門為年輕朋友過夜睡的。三石爐灶設在父床母床及嬰兒床的中間。屋外還有倉庫、豬寮、雞寮。三石爐灶代表父、母及子女象徵著一個家的中心及生命的泉源,還有愛的結合。太魯閣族人珍惜爐灶的煙,煙除了煙燻屋內的建材,更能乾燥屋內物品。屋內在爐灶上面有燻架,來燻獵物的肉,燻過乾的肉可以保存兩三個月,所以在沒有狩獵的夏季裡,就可以食用。

文章資訊
文章年度106
文章編號3
文章組別國中
文章語別太魯閣語
族語標題Sapah Truku Sbiyaw
漢語標題太魯閣族傳統家屋
文章作者金清山
漢語摘要