107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬山魯凱語】 國中學生組 編號 1 號
’iloni dhekai

’arihoo’aenga tapapia’elini matotailailai siakaini talidhekai, kaila tapapia’elini ’imolrae, kasani atalialai tadholro malimolramolrae matalaki olidha’a paaca’eni, aha’eve aoka’olo kamatoce’ea’elao ta’imolraanaelini, oonai lo ikidha ka ’eme’emelredha ti’a ’i kavavaae la’i ove’eke mani ’itovi atalialailini, odholrokai ka todhoma ’imolrae.

paohikidha ana ’ilo, tokocingainga ’ilo lo ’imolraeni, congoloni takadha’ananalraeni, kocingainga ’apavalrolo, kocingainga molraeni atalialai,  tocoohae takaocalraeni tatoloholranaeni la’i ta’apaisoisoe. matolronga tolohaeni ’ina ’ilo omiki takasisa’i ’ilo, omiki vecahae ’ilo iiki toalraalrai ta’iapaapaca’ae ’ilo. kakocingainga ’aamadhalae ’ilo ’a oonai toalraalrai ’ilo, pakaidhe paca’edha la ’i tai’aedha, omikidhe tapa’akaelela alracedha la ’i lamolai ’aamadhalae, papicoongongidhe  ’aolai ’ilo la ’avai ’ilo, pakaidhe cengele tapaca’aenidhe,  paca’edha la ’i tai’aedha apa’apicongo. ’akoo’adhingi tapaca’aenidhe a’olalai ’ilo, paca’eni ’a ’asilalrae matalaki olidha’a, makociicingaidhe a’ivivai ’ilo,’ikocingaingidhe molrimolritae ’ilo , opiikinga pakaea  vecahaedha ce’elre.

’ilo ’a kasakaidhe ta’apaisoisoe la ’i pakataadhi’i takaocalraeni, o’i ’iidhemedha sakavalrae, ikinimite ’ilo patahomanimite takataadhia’e pelenge la ’i takatakolrae, olakevimite la ’i pasavongimite. opiki cacavake ’adhingidha todhi’idhe o’i takaakocingai ’ilo, omiki tatoocaidhe loomo ’ina cacavake ’adhingini omia ’iidhemelidha, dholrimite lokeve omia tolohaedha, ona ’iliiloedha opiki dha’ane dhonai alevedha alivi, omikidhe paineke dhona ’ilo omia sakavalrae, ’atoloho loange o’i alivi tosii’i la ’i volroto, lani dholro maineke ’ilo tomelre’e modha’ane molatadhe  omia, icongaanaenga, opoanga sokovo la ’i mohilehe’e o’i ’ilo, lo malangalangaidha ’a opoana mohilehe’e, madhao pelehe’aedha, kaila odholrokadha ka tolakadhe ’alilrahalre, to’onaikadha ka piki la ’i ko’opa, ’oakelangaaimia’e pasavongo. ’atoloho, ’ilo ’a pakaidhe cengele tapa’akaelaedhe atalialai la aoka’olo, omi’a pakaidhe cengele tatoloholranaedha, ta’apaisoisoe la ’i ’aolai ’avai, matalaki mo’ivo ta’inilipi’aedha kiokai la’i ta’olra’olra’olrape.

 

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬山魯凱語】 國中學生組 編號 1 號
魯凱族的琉璃珠

魯凱族的社會階級制度顯著,貴族服飾有裝飾的特權,平民只能以素色麻或棉布製衣,除非用償物向頭目要求特許,否則不得有裝飾。

琉璃珠是盛裝的重點,是貴族世襲珍品,是身份地位與財富的表徵。琉璃珠一般分為單色小珠、單色中珠以及多色大珠三種。大型琉璃珠是最貴重的珠子,依其紋彩形制,有其名稱與神話,又分男珠與女珠,以紋路、顏色及形狀區分。男珠色彩紋路較深、紋飾明顯且富光澤,價值比女珠高。Mulrimulrithane為最貴重之珠,通常飾於項鍊最中間處。

族人相信珠神會賜福降禍,保護懲戒。貴重的珠串收藏在古壺內,壺內神靈能保護珠串。較常配戴的珠則放在房內石板下,族人相信琉璃珠有生命,石板上皆留小孔,使珠子得以呼吸。

琉璃珠需供奉與祭祀,買賣時要做祭禱,亦有許多禁忌,例如不能由上面跨越、不能隨便擱置及不能偷盜。因此,琉璃珠是區分貴族與平民的指標,也是個人地位、財富與性別的象徵,同時帶有巫術性色彩。

文章資訊
文章年度107
文章編號1
文章組別國中
文章語別萬山魯凱語
族語標題’iloni dhekai
漢語標題魯凱族的琉璃珠
文章作者駱秋香
漢語摘要