105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬山魯凱語】 國小學生組 編號 2 號
masalralra zikange

kaanaedha zikange? omiki tamoia ’ina ocao, omi’a acilai zikange, kitelrai molodho ’alikimia’e talicovongae’o. omiki ocao tamoia ’ina, “’inanga” oonai lo kikangoto’oni maava’i zikange, “vilrilaenga” oonai lo kikaava’inai,  “olrivatenga” oonai lo  makadhaacengai.      

mataadhiadhi’i lo malramao toki ’ica’oca’o olriilriho’omao, ’akapito toki mokela ’akavalro toki ’ici zikange, omiki tata’asaeni zikange. kapatata’asaengai zikange, odholromita ki’aeleele ’asengelae, oha’eve odholroomita kii’adha’adha ’aeleele. kapaapi’aengata dhidhape kapatata’asaengai zikange, omalramita to’ahaki “zikange”. lo malrata to’ahaki ’adhidhapae tata’asaeni zikange, omiki ka tolohaeni ’ina dhidhape, oonai dhona “taalra to’ahaki zikange”. lo pavalrisaleta, lo kamapadhaaceta zikange, kialra ka to’ahaki, oavasemita lo pi’ata ana.

olo topodhaolaeni mii’a acilai zikange, lo ’anoapangeta iki tacilalrae, lolodho acilai molraodho, nidholromita mo’adhaili dhoace. oha’eve, lo ohacengele’ine molodho, kilaaka ’adhidhaapae, tai’anaa’o iki taa’akae. 

omiki ocao taia ’ina ’aovaovaha, “zikange ’a paiso”. lo mi’ani ana. tolohaeni ’ina vaha  ’a : lo lriho’o’o to’ahaki zikange mani pa’atedhe la ’i poa pi’a, amo dholromo’o ’ipaiso todhao. oha’eve omikiinga tolohaeni takaiconganae, ana ’i  paiso ’a omi’a zikange, dholrimite iki kapaocaonga, oha’eve la oonai lo lriho’o’o malra tohomana, moa to’ahaki. lo kialra’o tohomana, kito’ahaki, dholrokaimia’e ka iki.

ocao talriho’o to’ahaki zikange, ’akakilongae ’ilape dhidhape ’adhidhapae, kitelrai ’adhidhapae poopoa lrihilae, ’atoloho ’inicacehae dhidhapani. oi ’aitiisen tapa’atedhe dhingki, omalra dhona zikangedha apa’iidhedheme  la ’i  kingkio, ’atoloho dholro pa’atedhe dhingki. 

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬山魯凱語】 國小學生組 編號 2 號
善用時間

時間是什麼?

有人會說,時間像流水一樣,不停的從你的眼前流過。

有人會說,時間是不斷湧來的「現在」,湧來之前是「未來」,湧走之後是「過去」。

比較好懂的說法是拿鐘錶來舉例:七點到八點是一小時,也就是一段「時間」。每一段時間,我們可以靜止不動,但是也可以活動不停。在每一段時間裡做些事,就是把時間拿來「用」。如果我們用每一段時間所做的事,都是有意義的事,那就是「善用時間」了。相反的,如果我們讓時間在眼前空過,不拿來用,那就是一種浪費。

如果時間真的像流水,如果我們就在水上行船,順流而下,就可以走得很遠很遠。但是,如果你只是看著它流過,什麼事也不做,你就始終是在岸上。

有人說過「時間是財富」的話。這句話的意思是:如果你懂得利用時間來生產或經營,你就可以賺很多錢。但是還有另一層意思,那就是時間像財富一樣,可以為每個人所擁有,不過你要懂得去接受,去用。如果你不接受,不用,你就不能擁有。

懂得利用時間的人,時時找事做,不斷的累積工作成績,所以有成就。發明電燈的愛迪生,就是把他擁有的時間都拿來思考和做實驗,所以才成為電燈的發明人!

[本篇文章出處:林良《早安豆漿店》(臺北:國語日報出版社,2006)]

文章資訊
文章年度105
文章編號2
文章組別國小
文章語別萬山魯凱語
族語標題masalralra zikange
漢語標題善用時間
文章作者駱秋香
漢語摘要