105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【太魯閣語】 國小學生組 編號 3 號
Alang mu

Alang mu o Tkijig, Nsgan Bsuring Nyusan Skangki. alang nami Tkijig hini o suyang balay qtaan, brah o gsilung paru, bukuy o dgiyaq paru uri. mnkala paah hraan hidaw ka hidaw mgrbu o aji hmut lhang niya smbu babaw gsilung, bitaq mtqliwaq braw na ka gsilung o suyang balay qtaan.

Thnganan Dxgal Truku Klwaan yahan Rmigaw o nii mniq alang nami hini, nii hini ka Truku, Tpdu ni Dowras Iyax Paru. dnii ga, niqan balay hangan na eseisil klwaan. manu saw kiya do hbaraw bi pnaah eseisil alang miyah rmigaw qmita hini, niqan pnaah Nihung, Amirika, Kanada, Cyusing ni pusu klwaan CyuKuku, niqan seejiq mqalux uri, ni hbaraw bi pnaah eseisil klwaan. yasa nii nami niqan hini o niqan balay hangan na mtqiri klwaan.

Alang nami Tkijig hini ga knhbragan seejiq o yaa bi maxal rima kbkuy sngari, kmgaaw hari Truku kana, niqan ka Teywan uri o ini balay khbaraw kiya, kmgaaw mkla hari rmngaw kari Truku ka Teywan hini. Paah sexual o bunga ka phmaun nami balay, yasa bunga ka pusu bi uqun nami, kika skdakil nami ni skparu nami uri, duri o mhuma masu, sqmu, trabus ni gisang. Sayang dga, ini duuy dxgal qmeepah ka sayang da, kmgaaw hari musa mskuri miying pila ka sayang da, yasa nii mniq siyaw gsilung ka alang nami hini ga, duma seejiq o smkuxul musa tmqsurux, mnatas ka laqi do qmeepah qpahan klwaan, mtgsa, qmeepah ska spuhan, qnpahan do mqhdu bbuyu kana da, yasa bbuyu kana ka qpahan, lala balay qowlit, hbaraw bi seejiq musa powsa wana qowlit, qowlit o shiya bi uqun, kika pusu balay uqun nami ni damat nami paah sexual.

Dgiyaq nami hini o lala balay samat, llabang bi saan tmsamat uri, pusu balay saan tmsamat paah seuxal bitaq sayang, niqan bowyak, mirit, pada, rqnux ni rungay, rapit skiya o lala balay. mkla balay tmsamat kana ka dsnaw hini, ana laqi mkla bi tmsamat kana, ida qulung niqan qrasan do musa tmsamat kana da, peekan dha kana lupung mniyah, yasa alang nami Tkijig hini o mneghuway balay.

Nii mniq yami hini ka yayung paru, yayung Skadang, gbiyuk, ida qulung dhuq rbagan do miyah hmrapas trima yayung paru ni yayung skadang ka lqlaqi ni seejiq pnaah eseisil alang, yasa yayung Skadang nii o mtasaw balay, niqan bi hangan na yahan trima hmrapas rbagan. kika skhbaraw bi seejiq miyah trima hini. qulung msangay matas rbagan ka ptasan do mkala hi duri ka seejiq miyah hmrapas trima hini.

Alang nami hini o niqan kingal ptasan tgbilaq, musa matas hiya ka laqi matas o yaa bi kbkuy empusal sngari, tnegsaan paah ptasan hini ka laqi o kmgaaw niqan balay brihan dha kana. Pnrhulan o tru, Tinskyu, Singyasu ni Cyuru, tru pnrhulan nii o mdrumut balay musa pnrhulan smluhay kari Utux Baraw kana, niqan ka psibay teykung uri, kmgaaw hari klkukan musa psibay kiya. Paah sexual bitaq sayang o ida pnrhulan ka pusu balay psslian nami, pnrhulan o aji wana yahan thmuku Utux Baraw nanak,yahan smluhay uyas, smluhay grig, smluhay kari Truku, smluhay kana malu uuda ni knkla kndsan Truku uri. Pnrhulan Cyuru Kumu o nii embiyax balay phiyug sapah thmkuan Utux Baraw ka sayang, paru balay smnlaan ni spat tntunan quri baraw ka pnhiyug, dhiya o smtama balay Utux Baraw ni dmurun balay Utux Baraw uri, kika gmhuway balay dhyaan ka Utux Baraw.

Alang nami hini o ini balay snguhi gaya Truku hnici rudan, ida qulung mstrung ka risaw ni wauwa ga, kmrut babuy masug hiyi siyang ni mqaras peekan lupung, yasa ini bi snguhi endaan rudan, murug bi kari hnici rudan uri, manu saw kiya dga, rinah msblaiq bi mseupu ka alang nami hini, mddayaw ni mggealu balay.

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【太魯閣語】 國小學生組 編號 3 號
我的村落

崇德村位在花蓮縣秀林鄉。太魯閣國家公園就設在這裡,大畢多(天祥)及太魯閣峽谷是有名的景點。

村子人口約一千多人,多為太魯閣族,加少數漢人,漢人大部份會講太魯閣語。現在已經不耕作,在外賺錢較多。因靠海,有人出海捕魚,有人在公家機關,在學校或醫院工作。

Skadang溪就在這裡,一到夏天,當地孩子與外來旅客就會到Skadang溪或立霧溪戲水,溪水非常的清澈,是夏天很好的戲水地。

村子裡有一間小學校,學生約有一百二十名。有教會三間,有天主教、真耶穌教及長老教會。也有拜民間信仰的,信眾幾乎都是閩南人。教會是集會的中心,除敬拜神外,也是練歌舞、學習族語和文化的好地方。Kumu基督長老教會目前積極興建教堂。

我們不會忘記前人留下來的禁忌,只要青年結婚都會殺豬,把豬肉分給親朋好友,一起分享喜悅。我們永記祖先的習俗,也遵行祖先的遺訓,如此,村子都和平相處,相互協助與關懷。

 

文章資訊
文章年度105
文章編號3
文章組別國小
文章語別太魯閣語
族語標題Alang mu
漢語標題我的村落
文章作者李季生
漢語摘要