107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡那卡那富語】 國中學生組 編號 1 號
neni vanai Kanakanavu tia kaisisi cakʉran?

aranai miana, mamarang mita, nutein tikirimi to’onaa katatanasa, nukai ka’umoo’uma, manmaan tikirimi maraa aracan cakʉran, nukai nungnung, vanai sii, makasuin kani ia, maraa munasʉ kani ’uruupaca canumu, mataa masiiraru sua Kanakanavu ia, cucuru manmaan sumasima’ʉ canumu, mastaan manmaan niaranai canumu marʉkurapʉ, mara kita marʉkurapʉ iisua, ’apacʉvʉrʉ nanamu, te kita sosomanpe paka’una vutuukuru, ’arasakai mataa ’apasʉ, imo, ’una cu kaisisi cakʉran tamna nganai. ’inmaamia iikita nanamu, maraa ka’aan cu tavarʉ’ʉ neni ’imiin?

kacaua cu nanmarua Kanakanavu, kekesoni na mamarurang mita, neni sua “ Pasikarai ”? soni, te ku tumatuuturu kamua, neni sua iisua? neni ’imiin? neni vanai? neni ’urupacaa? tia nukanmana? te cu Pasikari Kanakanavu?

mo’uruu’uru, tia tuturua maku ia, sua Pasikarai ia, nguai sua kisaa mita masini “ kaisisi cakʉran ”. aranai miana, masiiraru ’una cu nganai isi, nakai ka’aan mita ’urupacʉnʉ, miaranau cu taniara, roimi cu nanmarua. imo, noo makaa’ʉna cu kita kaisisi cakuran ia, tia tuturuʉn nanmarua mita, sua kaisisi isi ia “ Pasikarai ” kisʉʉn.

tanasʉn mita, ’una cakʉran Namaasia, ’una pa cucumeni ’ituumuru nungnung, cecenana noo mataarava cu usʉʉpatʉ vuanʉ, nukai urima vuanʉ, meesua ia vutuukuru, ’arasakai mataa ’apasʉ ka’iciuru tamna kanaasia, ka’aan cu meesua Kanakanavu parivutuukuru. te cu matiananai mati’arangʉ vʉra, ’aramʉ, pa’ici vina’ʉ, sapuarʉ, ranʉngʉ capuku mataa ranʉngʉ tavuuruku. sua tia siarupaca sapuarʉ ia, mamanʉng sua vo’oorua, noo cʉngnaniin ia, te pa singsingiin, mataarava ’akia cu souin, noo makasuin kani ia, ka’aan cu tia parakicacʉ vutuukuru. sua tia siarupacain ranʉngʉ ia, tia mata’ʉ kangvang. maatʉa kangvang sua “ ’urʉvʉ ”, tia takacicin nguain mati’arangʉ tia siarupaceen nonoman.

mataarava cu taniara Pasikarai, kavangvang sasarunai Kanakanavu, tia mocʉmcʉm aramia’ʉ, mookusa nipatangara Ra’ani matacuvucuvungu, noo mapurupau cu kakangca, masian maa Ra’ani misee “ taa cu! ” rʉvʉn cu kee kangvang cau, mookusa cakʉran, tikirimi niaratumura canumu, moon na cikiringiin matuapuru, kaisisi cu ’urʉvʉ, matirupangʉ ’urʉvʉ, te cu pokariikari Ra’ani, kariin meesua ia, tia sosomanpe na kakangca, ’ʉnʉ’ʉnai, mataa cakʉran isi. marivivini, te pa posisini, paka’iintasʉ sasarunai.

masiirupangʉ Ra’ani, pasiin cu kee mamarurang, sʉmʉsʉmoo cu vʉra, mapuri’i na niaratumura canumu, nanmarua ia mavici sapuarʉ, capuku mataa tavuuruku, moon na rocin, ’apu’iarʉ ’apuca vutuukuru moocara, vanai sii, kangvang vutuukuru, ’una masiiraru nguani tamna to’onaa ka’iciuru, noo ’uniin ’inia vatu tatia, nukai cacan, te pa uranʉn vutuukuru makisavangʉ.

kari mamarang, tia kaisisiin cakʉran, uranʉn vutuukuru, tia sosomanpe na kakangca, mataa ’ʉnʉ’ʉnai, masii marisingisng kitana, mataarava nuari, ’una mamanʉng to’onaa cau aracʉvʉrʉ.

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡那卡那富語】 國中學生組 編號 1 號
卡那卡那富族為什麼要祭河?

卡族人若要開墾土地,考慮用水便利,喜歡在接近溪流處養育後代,為對滋養豐富資源的溪流表達感恩之心,故發展出河祭,只是現在的後代已不太明白其中涵義。

我們的家鄉有Namaasia溪與其他小溪,每年四、五月是魚蝦螃蟹的產卵季,那時卡族人就停止捕魚蝦,開始準備米、肉、小米酒、撈網、芒草及山棕葉。撈網最好是新的,那樣才不會驚嚇到魚蝦。葉子必須是生鮮的,祭司也要自行準備所需器物。

當日,男士們清早起床集合,天色將亮之時,首領率眾人到河邊,在潭邊起火,祭祀完成後,首領說話,謝天謝地及河川、溪流,最後做威震的動作,激勵男士們。

再來對著長老們說,請咀嚼米粒,撒網深潭,青年們拿著撈網、芒草、山棕,在下方將魚蝦往上趕,因所有魚蝦都有牠原本的產卵位置,若有大石、瀑布,需幫魚蝦翻越。

長輩們說,要祭祀河溪,感恩天地,才會永遠庇祐我們。

文章資訊
文章年度107
文章編號1
文章組別國中
文章語別卡那卡那富語
族語標題neni vanai Kanakanavu tia kaisisi cakʉran?
漢語標題卡那卡那富族為什麼要祭河?
文章作者孔岳中 Pani Kanapaniana
漢語摘要