105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡那卡那富語】 高中學生組 編號 1 號
cacanʉ

iikita cau Kanakanavu, noo makasi kita “ cacanʉ ” misee ia, mo’uruu’uru musikarʉ na navungu mita ia, tia tapaicaa cacanʉ ’ʉnʉ’ʉnai, imo, makaacangʉ kita pacʉpʉngʉ makananu cacanʉ iisua, tatia kara? ti’ingai kara? ningning kara? ’itanʉ kara? ma’inacʉ kara? tapikuupiku kara? mamanʉng kara, aka kara tapaicʉʉn? sii, maraa kacaua kita kacimʉrʉ, paira kita vanai cacanʉ isi muru’inasʉ. makai noo ’uniin sooraru iaavutu, tatia pariapara! tatia ’ʉcanʉ! te cu iikita aka cʉpʉngʉ, tia kara araka cacanʉ mita? tia kara tavarʉ’ʉn tapaicʉʉn cacanʉ mita? soni, te pa ku poiisua cacanʉ cucumeni, nguai sua cacanʉ cau mamane.

’una cau makasi, mangtʉ’ai kani cau mamane, ’una kangvang cau makasi macasʉ cau mamane, avara’e mangtʉ’ai nukai macasʉ, maatʉa kangvang, tia takacicin kangvang maica ’inia. naki tia ’apaica arasuruusuru cenana mita, te kita moon na karanana cacanʉ, matʉnʉsʉ karanana cau. cau iisua, manasʉ tia kicancan kasua ucani cacanʉ, makisavangʉ cacanʉ iisua, manasʉ te cu mari-apʉ kasua moca, te cu kasu takacicin, nukai te pa ’una cau cucumeni arakukunu kasua, mocaca na masiiraru tia iikasu tamna cacanʉ.

iaavutu kita na mamane isi, mo’uruu’uru tia atʉnʉsa mita ia, nguai sua nimova kitana ngisaa tassa cau. nguani tassa ia, cau mamane mita mastaan tatia ikacaraa, tia miaacara kitana, ’apacʉvʉrʉ kitana, nakai, paira nguani ka’aan tavarʉ’ʉ, arakukunu kitana mataarava marangʉ cu kita. ’esi na cacanʉ isi, te cu mookusa tarisinata marisinatʉ, musikarʉ na tanasʉn putukikio, noo mamanʉngiin ’incu ia, manasʉ tia ’una tacini nukai tassa ka’anmana tangria, arakukunu kausa aracʉvʉrʉ, nakai, tangria iisua, ka’aan kangvang tavarʉ’ʉ arakukunu kasua mataarava nuari, sii, ’una kangvang nguani takacicini tamna cacanʉ.

aratatia cu cenana mita, mataarava cu nimararupangʉ kisʉʉn, te cu ’una karanana cacanʉ. manasʉ tia ’una ka’anmana musu rʉ’ʉvʉ, te kamu muru’ucangʉ, te kamu tuiisua cani pininga, te kamu ’apacʉvʉrʉ manu, makaasua te cu aramarangʉ, manasʉ tia ’una nanamu, te cu kita tamu kisʉʉn. sua isi ia, nguai sua cau mamane kisʉʉn.

imo, sua “ cacanʉ ” kisʉʉn ia, ’una sua cucuru tia tapaicaa mita cacanʉ, ’una sua cau mamane tamna cacanʉ. ’esi kita na cacanʉ ’ʉnai, ’esi kita kangvang na cau mamane tamna cacanʉ. urucin cacanʉ isi ia maatʉa, ka’aan ningning kangvang, ’una tia tapikuupiku, ’una racʉcʉnʉ,’una ravatuvatua. cacanʉ isi, ’una te kasu miacicin maica ’inia, ’apanapa manasʉ ’una cau tia rʉ’ʉvʉ musu, muranʉ kasua, nakai, paira tia takacicin pacʉpʉngʉ, tia kara kasu maica cacanʉ isi, tia makananu maica ’inia.

cacanʉ ’ʉnai nukai cau mamane tamna cacanʉ, te kita maica ’inia kangvang. tia ’una ’inia kacangcangara, tia ’una kangvang karananana ringai, tia ’una masʉ’ʉcai cʉpʉngʉ, tia ’una kangvang muru’inasʉ. noo maica ’apitarʉ cacanʉ ia, te kita mataangiri, cumacʉ’ʉra namuriung, ’esi nanu mamanʉng tapaicʉʉn? mataatʉa maraa masʉ’ʉcai cʉpʉngʉ, ka’aan mamumurʉ curu, sii, paira ’apitarʉ mitʉvʉngʉ na mamumuarʉ cʉpangʉ.

’una pa! ’esi kita na cau mamane tamna cacanʉ, masiiraru kita tia arakukunu cau cucumeni, te kita ’apururanʉ, mastaan noo cumacʉ’ʉra muru’inasʉ cau, tia uranʉn sua makaasua cau. ka’aan kita tia macangcangarʉ tantanniara, tia ’una kangvang pakaka cʉpʉngʉ mita, noo ’uniin cau muranʉ kitana ia, te kita sosomanpe ’inia. makaasua, tia aramamanʉngʉ kangvang cau mamane tamna cacanʉ.

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡那卡那富語】 高中學生組 編號 1 號

卡族人若提到「路」,是指通行的道路。今天,我還要提到另外一種路,也就是人生的旅途。

人生開端,首先遇到給我們生命的兩個人,他們是人生道路上最大的依靠,但他們不會陪伴我們到老。旅途上,你將開始上學、工作,當中會有朋友一起成長,但是他們也不會永遠陪你,大家都有各自的旅途。年齡增長,將要面對不同的人生,或者遇到喜歡的伴侶,結婚與養育兒女,老了有子孫,這就是所謂的人生旅途。

所謂的「路」,有指地面上的馬路,也指人生旅途,不會永遠平坦,一定會有曲折、草叢、亂石。旅途中,通常你將自己決定,走哪條路?以及如何走?

地面道路或人生旅途都是必經之路,當面對危險的時候,就要小心何處是正確的道路?當心情悠閒之時,也不可放浪不拘,因為危險經常躲在我們最放鬆的時候。

我們在人生的道路上必須與他人相處、互助。當有人幫我們時,將是何等的感激。

文章資訊
文章年度105
文章編號1
文章組別高中
文章語別卡那卡那富語
族語標題cacanʉ
漢語標題
文章作者孔岳中 Pani Kanapaniana
漢語摘要