105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡群布農語】 國中學生組 編號 3 號
Palcicia qanup

Sasoqbung nga bunun palcicia qanup tu iniqumican, minihan qanun mapikundoq tastuluh tu is’ang, matas’i kaskun mapiszang tu iliniskinan, patanam mindudu’az uvava’az miqumic tu teklac.

Maqabas maca cimaqa sidoq tangus i’ita qanup pa, naita a sacia ki qanupan ta, asa tu masumsum diqanin tu na i’iti qanup, na tudipin maqtu qanup, maqat qanupan tastusidoq pavazun tu i’ica qa qanupan, samu qalmang munhan ica duma qanupan qanup, asa tu pintuza a temicia, na tudip maqtu mun’ita qanup. Kopa bananaz za maqtu sunu’an sacia ki qanupan.

Maca heza qenupan na ni tu anakun, asa maqusil li tec’an qanusil titi, kopin toqnaz bungu sapa vaqa pisukdu’un. Opa itusku na qanupan na, opa kabahi a na taquan ni madadengaz qabas tu na maqtu qanup, na tutip heza a bahi, pangqa asa maqusil li tec’an, maca qanup pa piszangun na qenupan paqusil, sintupa tu kaskun manahip patuququmic.

Macia bunun na mindudu’az za, adasun tupa qanup, na taqu’an itu qanup tu teklac, pasaqalan cikopa ka ismut lukic tu maca maqtu ko’nun maca maqtu ikma’e’un, taquan sadu diqanin, saqal qanupan tu dala, saqal dapan cin sin’unata i tesmumut, taquan makua han ludun libus miqumic, na usiza’an ni itubunun qaqanup tu iniliskinan, na maqtu maqanciap han dalaq ti miqumic.

Itu put cin tolu tu iniliskan, matasi hulicu, mapindikla imita bunun qanupan tu iniliskinan, taqdutan ata qanup, pis’uka itu bunun kaskun tu iniqumican, pindikla kuszang cin  paqusil tu iniliskinan, mis’uka’in na itu bunun anak’anak. Iniliskinan tu iniqumican.

Iniliskinan put matasi koko’nan titiludun, kucia cui mabaliv titiludun, maqa bunun na ula’an, maqam cui tu is’ang, ni’in sanacia samu qanup, muazin tis’unin cui, qalmangun pidia mahaqu. Kuci’an ata iniliskinan put tolu matas’i hulicu, ni’in ata punhanun meacang qanup, ni’in ata manahip qanup, opa mapising na damu’un, ni’in paqusil maca heza qenupan, opa anakunin isbaliv, dungzavin ni’in tumacqengun qanup, mis’ukanin na iniliskinan bunun miqumic. Pangqa ata uka’anin kenahipan miqumic.

Uka’in na qaqanup tu samu, uka’in na kaskun piszang paqusil tu iniliskinan. Asa ata tu musoqes munhan acang dengaz, musoqes miliskin itu bunun ihna ludun miqumic tu teklac, saqal ismut lukic, makua sadu diqanin, saqal imita me’acang tu ludun, saqal sadu’ ki dapan cin sin’unata i tesmumut, maqanciap ihan ludun libus miqumic, mopata, na maqtu ata maqanciap saqal dalaq diqanin, maqanciap tan’a hivhiv, lisav, lukic, loqe,tesmumut sintu’ia tu qalinga, na uka’an maqam tu is’ang, na heza’an ituskun maboszang tu iniliskinan, na isngunu ki minkikingna soqabasqabas.

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡群布農語】 國中學生組 編號 3 號
布農族之狩獵文化

「狩獵」是早期的生活文化,對布農族人有其重要的社會意義,如「穩固社會組織」、「共享」及「訓練」等意義。

過去,舉行宗教儀式祈求該獵場之「Hanito」(精靈)保佑後,凡是氏族成員均使用獵場,同一個獵場被分成幾區,分屬氏族組織下的家庭。家族成員嚴禁直接進入其他家族之獵場,除非徵得該獵場的家族同意。

族人對捕獲之獵物不能占為己有,通常只留下動物的頭骨、皮、角作為紀念。布農族的觀念中,獵物分配是代表共同歡悅,互相祝福的表現。

藉著參加狩獵,認識各種植物的作用、認識星象、分辨各種動物的糞便與腳印,以及學習在山林生存的方法。有狩獵文化,才能孕育出布農族人與自然和諧的關係。

後因土地政策的施行,政府禁止狩獵,耆老希望年輕人學習以前原住民如何與大自然相處,進而將原住民的狩獵文化傳授下一代,使狩獵文化得以保存下來。因為獵人是能聽懂土地、雨和自然語言的人,沒有自私和利益,最知道分享共享的人。

文章資訊
文章年度105
文章編號3
文章組別國中
文章語別卡群布農語
族語標題Palcicia qanup
漢語標題布農族之狩獵文化
文章作者全茂永Atul
漢語摘要