104 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬大泰雅語】 高中學生組 編號 2 號
nuka’

lukus na Itaal hiya’ ga sinbale’ na nuka’. rali’, ututux moow ga mamuhi’ ci nuka’ kora’. malaulu’ pamuhyun pakabagan, abagan, lu pakmuhlaiy ka nuka. pamuhyun cika mahahui’ hai’ lu manahnuk na raxal, ramas caung ga ini’ buy na wagi’kaca ka sun ihing, bale’ babawi’ lu katuxul la cinragan ni’, muhuraw mukes ka pu’ing na nuka’. ramas nak sikagiy ui.

galeng utux ingkaalan pinmuhi’ ka nuka’ ga, bilak ka puing ni hang. maha’ hai sa’ing ingkaalan laga wal! wal! muhuraw ka pu’ing na nuka’ la. utux ingkaalan ga maha min sa’ing aat ga min tugal hai kungkagiy. payux la babingu ka sun kungkagiy. tana’ kutan ka nuka’ laga, rumow kumut ka maliku lu sipuli’ naha’ ci kankanel kungkagiy.

sinbale’an na totah ka babingun naha’ kungkagiy ci nuka’. bali’un cunka’ ka totah, lu sipanoh naha’ cacka’ na totah rumos ka nuka’. kani ga, magal ci totah ka kankanel bali’un naha’ patalabu’ kungkagiy ka nuka’, masu’ kungkagiy laga pugelan naha’ hang. marngu’ pingelan ka nuka’ laga pacin naha’ ngawa’ manuka’, ana maki’ moow lu maskakiy mamaha’ mumaah, ini’ alax manuka’ ka ngawa lu aba’ naka kankanel. yonani ini’ bah mahnguw ci insa’ naha’. su’un manuka kora’ laga, patiran naha’ la. masu’ matira’ laga sitautux naha’ maxul ka waiy nuka’, kaca ka ini’ kahubu’. bali’un umox, abgan lu unlasiy.

kumaal ka nabkis ga; aihung la a’usa’ naka sun unbuy ci waiy ma. moka sun ta’ malabu’ na lukus maga, aat kaca ka malabu’ caung taxan. yona muraxal hai’ taxan. yaka malabu’ hiya’ ga inbagan naha’ ci “ abulit na pinnanaxon. ” cel ka kahuni’ sun naha’ “ kamati’, ” kaca ka sicong naha’ ci ka sun ta’ matanah, ga aat matanah caung taxan uri, bale’ nak maskamati’ hai taxan. magaagu’ hiya’ ga si’usa’ naha’ lumamu’ ci “ abaw na icux ” pagigan tumahuk. tinahkan laga bale’ cubay magaragu’ taxan la ma.

sungkakaru’ ka sun makalux hiya’! tinahuk ka nuka’ la ma ga, rasun “ calak, ” si’usa’ malahang ci makalux na ruming calak lu ablun ki utuxinogan. tehuk utux inogan rex, halan kumehul ka waiy la maga bale’ makalux taxan lama. hunco’ i ini’ pasburuk ui? yonani ka inoh naka sun ta’ iro’ na; malabu’, matanah, magaagu’ lu makalux hani. sungkakaru’ caung.

kasu’un cumong ci iro’ ka nuka’ laga, pataton kora’ ka angaya’ na tatinu’ la, yonaka;“ bagira’, wakili’, kikut, alsayan, kusul, tinaral, agungu’, gikus, mabahun, babinar... ” hani.

rex pakabagan laha’ ci abagan ga ini’ pahnguw tunbuax lu kumogi’ ci kaman na pinmuhi’. pakmuhla’iy laga kunloh la. tehuk muhla’iy laga musa’ malung nanahi’ ka manmaliku alang la. malahngan, mama’ mabel inbelan ka ulule’ laga, kuntatu’ tuminu’ ka yayaya’ alang. tuminu’ ci lukus, hahilaw, lu paling na ule’. ini’ pascex ka kaal na. mama’ maha’ tong! tong! tong! pungan ka hinang minoh ututux moow.

ramas caung pungan, linlungan ni yaya’ ga hita payux hai’ ka tinon ta’ muhla’iy hani pahulhul ci hi’ na utux moow ma.

104 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬大泰雅語】 高中學生組 編號 2 號
苧麻

原住民傳統服裝的原料是苧麻,適合春、夏、秋天種植,苧麻不單是保暖身體的重要依靠,更具有現代經濟價值。

第一年產量較少,要等二年之後產量才會增多,一年可剝麻二到三次,過程繁雜。剝麻的工具是竹子做成,剝麻後的麻線放在地上排列整齊,經過搓麻、洗麻、甩麻、曬乾就可以紡線,紡線後就開始煮線、洗線。

染色的過程也很繁雜,染白色要用「木炭燒過的灰」浸泡;而深山有一種植物叫「薯榔」是紅色的原料,染起來會帶點咖啡色;綠色則是用「九芎的葉子」;將苧麻埋在泥濘,約一個星期,就變成了黑色。這就過去染色的由來,染色後,才就開始進行織布的工作。

春天和夏天是耕作鋤草的日子,秋天忙收割,而冬天是狩獵的日子。媽媽們開始編織衣服、床被、小孩的揹巾,天還沒天亮,家家戶戶咚咚咚的聲音此起彼落,聲音非常好聽。

文章資訊
文章年度104
文章編號2
文章組別高中
文章語別萬大泰雅語
族語標題nuka’
漢語標題苧麻
文章作者張美花
漢語摘要