107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【茂林魯凱語】 高中學生組 編號 2 號
Teldrka ku svongvongo tumanedra

svongvongo ka iké madro masikiulane, makasi ikené iké Teldreka orcacake na sovongvongo ka sakura madro. kené orcacake na svongvongo ka étherakupu iké sorosu na avé ku tekarpaneni, makasi ikɨpiya tumé Teldrka iké isarebu terese mvané ku tékani.

kené Taiwang ka isukura mtatɨleke ku tadédaneni, makasi iké madro na svongvong. odranga kené Teldreka iké ku tédadra isarebu na svongvongo thilithilibi silepe ku nukanadra.

orecacake na svongvongo na mukuné ni Teldreka ka, akina maka cɨvélé nga, mngesle kudrusa dremare si mwa na skacvélé ngenga turu dremare. ina drumana dremare ka, iké sekadrma na svongvongo. makasi tédra ku orecacake na svongvongo! iké makasisianga porongu thilithilibi, ikipi yia.

ikené orecacake svongvongo ka iké ku tékikani isarubu yiuva na drumangenga déda iké. luvaka ikedaleme iké na udrengere ngrete udale, liké madro na upenge na suro ka iké dria ngorgagare. sukétanga ina tacɨngele na svongvongo mita ka piké na mierɨ vro toké mwa na véva drusa toké.

teldreka ku tékikadra svonvongo ka Tarukaina daderane rena, rethethe rena, Tebaru rena, Lumusu rena, Lenana, Auru maka rana nga amani ku tékadra madro na svongvongo.

makasi, kini svongvongo iké akuludra ni sukétanga iké ku nongkocɨvanata mwita cɨngle, ina avéthé ni tadradro ka iké ku nuvata ni na kuene. kumini ikuru biciringi, nakasi nikédra na ongké tékani pavlevle, ugia mkakerase thilibi. luva na kɨcɨnganedra pɨsakura thilibi ka mamudu. sukéta nga, ina onkéta tékadra na svonvongo ka erlelelngɨ élelenge yia, luva na ngodosianeta ka palelenge made lasadra érakɨci pitémudu.

sovngvongo ka tiburucucu akaklenge, asasingisingi ni ka vengatɨ, mngesle kilrima na viene, iku tumani buala ka ulimilimacɨ, ina asa svongvongo ni nga, iké sesa mwa na drusa dremare ku tkodipani. ina sesa cvélé ka kené Taiwan tubuerani na svongvongo akina kalapane si klapagara iké madro cngle mede na tadradro nga gia thilithilibi. makasi kené Teldreka tékadra nga iké madro na rcacake svongvongo ka akina kelakecɨra. ikené Teldreka na kelakecɨra, isukura mtatɨlɨke, sukéni nga mukuné madro na svongrvongo thilithilibi.

sukétanga ka ikai nga Teldreka tarigu mra pakɨdrɨdrɨme takedrɨngé ni Tcicico kwa pelenge gare, mra pikéng kwa kené margi tékika pɨsédane, madro margi na rgerge iké nga angatu. iké na margi drekerle, rena, mabɨlɨsɨbɨsɨ na déda, liké madro na magulugulé nga maka sirie nga. odra nga kené svongvong, iké madro thilithilibi terese miti aména thekadane. kɨkɨ, musu, mumu ka mukani nga Teldreka bɨlelé, tara nia takarbubua kilivke pingcɨge, dranga kené svongvongo tatumé na lemengne ta kini, sinikiké kené tékata Teldreka thilithilibi teresɨ miti, nisadra igia abɨbɨrɨ.

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【茂林魯凱語】 高中學生組 編號 2 號
茂林紫斑蝶的情形

紫斑蝶廣泛分布在東南亞熱帶地區。

在南台灣的氣候下,有多處達到好幾萬隻的紫斑蝶越冬集團,最密集的在茂林區,除了台灣,墨西哥也有越冬型蝴蝶谷。

過冬時間從年底到隔年三月。蝴蝶不喜陰雨和強風,欣賞的最佳時刻是早上八點到下午二點間的晴朗天氣。管理處後方小公園、茂林公園與賞蝶步道、情人谷、茂林谷、美雅谷與龍頭山等地都可看見。

蝴蝶感光能力很敏銳,受到一點干擾就會嚇到,造成體力消耗而死。欣賞蝴蝶請小聲安靜,上山也不要開太快,免得撞到蝴蝶。

圓翅紫斑蝶、端紫斑蝶、小紫斑蝶以及斯氏紫斑蝶是紫蝶幽谷基本種類。其他地方尚可見到黑脈樺斑蝶、小紋青斑蝶、大白斑蝶等多達十二種的斑蝶。

紫斑蝶的卵都是砲彈型,需經過4­-6天才會變幼蟲。剛孵化的幼蟲停在植物的葉,老熟幼蟲喜愛棲於植物莖幹或成熟葉片。幼蟲吐絲製造蟲座,平時棲息其上。再過20­-25天,才會變成蛹。蛹期約為9­-15日不定,蛹體表面會有金屬光澤斑紋來作警戒。而蝴蝶成蟲生命僅有1-­2個月。

 

文章資訊
文章年度107
文章編號2
文章組別高中
文章語別茂林魯凱語
族語標題Teldrka ku svongvongo tumanedra
漢語標題茂林紫斑蝶的情形
文章作者魏頂上
漢語摘要