104 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡群布農語】 高中學生組 編號 2 號
Mungquma’ mungqani’an

Maca mungquma’ ka uka’ i nanu’ sinluc’an, maca na kitnga mungquma ka mungausang kilim mi na dangi’an kukuza tu dalaq, opa nitu qancepun tu na lakua’ ukiliman masidu kukuza’un tu dalaq, pangqa maca na kilim mi kukuza’un tu quma ka, heza a delaz cin samu na asa tu kapimopa’un.

Maqa kilim na kukuza’un tu quma ka tupa’un tu mungqani’an, maca sadu ki ivut ta asa tu mucoqes, ni tu maqtu mungqani’an, maca sadu ki ivut mini han vanan sansopa tantavili mudan na, ni tu maqtu kilim mi na kukuza’un tu dalaq,maca kinu’anan nih asa’un kukuza tu dangi’an na, maca heza a ivut ta na ni maqtu dangi’an kukuza, asa tu mulusqu kilim masidu dangi’an mungquma, sohan uka a kankanang, na tudipin maqtu kukuza’un na dangi’an tu dalaq ta.

Maqa na dangian kukuza tu daqal qa patinganan amin, maca patingan ni dangi’an tu dalaq qa, ngausang amin kabahi’ a na sana bahi’ patingan. Maca ni cia tastulumaq qa bahi’ macihal la, na ni tu maqatu mun’ita mungquma. Maca macihal la bahi’ i tastulumaq qa, na tudipin madas bunun mun’ita mungqani’an. Maca na mun’ita mungqani’an na asa tu ni tu lavili’an ni ivut cin loqe. Maca madozung sohan na dangi’an tu dalaq ta mungqani’an na, sintupa tu na maqtu’in i ita kukuza, maqe soqesin na uka’in na samu, muazin manahip pi na maqtu’in i ita kukuza.

Maqa mungqani’an na, ni tu maqtu makucia tanga kaul kukuza, kilim mi mapanga tu lukic, isquma tivalval ismut, na tudipin na tastulumaq maqtu kukuza ki kinilim tu dalaq qa. Maqa inikmaqe’un tu mapanga lukic ca, ni tu maqtu takunavun, asa tu anpukun madenpuc, opa na maca tunganin maqun maningzavin na quma ka, pinsuma’un na inikma’e’an mapanga tu lukic ca masumsum diqanin.

Maqa madadengaz qabasi na kitnga kukuza han kinilim tu dalaq ta a, masamu ki malusapuz za mucqu ka cang, maca palusapuz za samu amin ni nitu mincia ka sinpalusapu, opa sintupa dau tu na iskazhavun na sincucuaz, na ni tu minholuk ni tu tal’ia ni tu kalac, na uka a ko’nun, pangqa maca malusapuz han quma ka asa tu mabangbang nga sinpalusapuz.

Maqa madadengaz qabasi na kaquma ka madia a samu, sanacia diqanin kukuza, maca ni tu sanadiqanin tu sindelaz kukuza ka, na udulusan na ni tu mincia ka sincucuaz, na mitsoqzang na mulatpu’ a bunun ni ukako’nun.

Maca kanaqtung ngi mungqani’an, uka a kankanang nga na tudipin na tastulumaq, ihan quma ta maqasmav maququn, tivavalval, mapaloq lukic, ma’anpuk sinpaqun pistaba’un, kitnga’in matatangtang mungququma’ na cozan tipul, hutan, tai’, cibus, qalidang, benu, cin pinangan madoq, calaz, dil i’ita maqasmav makakaskas manatu lavavanaq mungququma, kilim danum na unculanan ko’nun, musu qalangqa dangi’an mal’u maca mungquma.

104 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡群布農語】 高中學生組 編號 2 號
開墾月

開墾季沒有既定的祭典,找農地耕作的程序是踏勘的人遇見蛇,那塊地就不能砍伐,看見蛇由右向左移動,那塊地也不能夠砍伐。

農地踏勘是按照夢兆者行事。若夢兆不好,不能隨便墾拓農地。若夢兆很好,就帶夥伴到農地去踏勘,若沒有見著蛇和鳥,就完成農地踏勘工作。

墾拓農地時,使用木製Y型農具整地,不能使用鋤頭和鐮刀。這些使用過的農具不能隨意丟棄,要等到農地潔淨祭時拿出來一起祭拜。

從前生火最忌諱火點不著,點火柴時禁忌熄火,因為農地的農作物會受寒,就沒有收成。

從前的先人們開墾農地,有許多禁忌。

文章資訊
文章年度104
文章編號2
文章組別高中
文章語別卡群布農語
族語標題Mungquma’ mungqani’an
漢語標題開墾月
文章作者全茂永 Atul
漢語摘要