105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【南王卑南語】 高中學生組 編號 2 號
puwaaputran

a temakakesi mi driya kana palribak na takesian i, kana takakesian i nganguwayan. ulraya a makiteng a puwaaputran. kana wawariwari driya i, na temakakesi marebulabulas puenay. aw merebay kana tralun. an miaputr lra i, salaw bulay aw ulringulr. amawna, an semasede mi dra kaguluwan aw dra kadenunan dar i, paetreng mi adri muka i takesian. uniyan dra trau dra puwaenay. na aputr i, ulraya na mabiyar, ulraya na minatray. an marebeliyas mi muka i takesian temakesia i, masalr mi driya semalem.

na puwaaputran i, a pakababulay dra takesian adrii dra ruma. a pananauwan dra trau aw a pakasemangal dra wanger. an semalem ta dra aputr i, kamawan ta dra penailrang dra walrak. ta paseketay kikarun. ta bitrbitraw na tralun na temelriyu; ta puwalakaw na marum na bira; ta garetimaw na sadru tu saasaadr.

an puwaenay ta i, ta kalradramaw tu kakuwayanan kana aputr. ulraya na sagar dra enay. an saima ta pinuenayan i mabiyar dar; ulraya na adri sagar dra enay. an sadru ta pinuenayan i mapuni tu rami; ulraya na sagar dra kadaw. an kurekakadaw i, mangaleb bulay tu aputr; ulraya na minedang dra kadaw. ta salemanay kana mibalri. an numa i, ta drarukaw dra maruwaruwa. ta kirungetraw kikarun i, babulayan tu aputr. 

ta kalradramaw ta sinaleman na marekamenimeni na aputr. ulraya na miaputr an kadenunan, ulraya na miaputr an kaseberan, ulraya na miaputr an kaguluwan, ulraya na miaputr kana wawariwari, ulraya na miaputr an semaluwaluwan, ulraya na miaputr an karauraub, ulraya na miaputr an aremeremeng, ulraya na miaputr dra paetreng, ulraya na miaputr dra palamu. an malradram ta dratu piyaaputran na wari i, ta pareuriyaw semalem. kana wawariwari driya i, menau ta dra mubaba na aputr kadri puwaaputran. ulraya ta sinaleman na tralutralun. adri lra miyaaputr kemuda i, salaw bulay tu edad kantu bira. a pakababulay dra puwaaputran.

an ulraya ta kasangalan kadri drekalr lra, kanta ruma i sabak lra i, adriadri ta emupidr dra aputr. driyama an ulraya ta dare. an makiteng lra kemuda i, ta salemay dra aputr. na lrangdres lra, na pudrangiyan lra, na kumiya lra, na muus lra, na pueyung lra, na asap lra…. amau nanata aupidran na aputr.

na pinaraganan na ruma kana gareman i, tu palretengay semilra dra makiteng dra dare. tu sasaleman dra aputr. adri sadru tu sinaleman na aputr. an marayas ta driya menau dra aputr dra mubaba i inaba lra. an ulraya ta sinaleman a aputr kanta ruma i, kurenauwan bulay aw padrangal an menau ta. taita na semalem dra aputr, na puenay, na dremaruk, na kiyauled, na kemirungetr kikarun. an merekamatrina aw miaputr lra i, salaw semangal ta wanger. a pakarukedrang dra dradrek an kikarun ta dra puwaaputran.

“ menau ta dratu puwaaputran dra kiniyarungetr dra adri i, malradram ta dratu sabak dra masasakat dra muwatrenun. ” kema dar a trau. driyama, an ulraya ta puwaaputran i, mukasakasa ta na sarumaenan kemirungetr pakabulay. an bulay ta sinaleman na aputr i, kurenang ta wanger salikesik. iyanabayan ta marekamurekes ta trau i sabak.

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【南王卑南語】 高中學生組 編號 2 號
花園

我們念國民小學的時候,每間教室前面都有小花園,每天都會有值日的同學,輪流負責澆花拔草,花兒都開得很漂亮。可是,到了寒暑假就沒人管理,花兒就都枯了死了,開學後我們又得重新整理栽種。

花園是用來美化校園或家園的,是供人觀賞使人愉悅的。照顧花園就像照顧小孩一樣,要用心除掉叢生的雜草;拿掉枯乾的葉子;剪掉多餘的枝葉。澆水時要了解花的習性,有些花喜歡潮濕,若澆得少會枯。有些花喜歡乾燥,若水澆得多根部會爛。有些花喜歡陽光,若陽光足夠,花開得很燦爛。有些花怕陽光,就要種在陽光較少的地方,有時也要施予適當的肥料。花園若照顧得好,種的花卉就會盛開。

我們要知道各種不同的花所開的時期,有的花是在春天開;有些花在夏天開;有些花適合在冬天開;有些花是天天開;有些花是開在早上;有些花是開在夜間;有些花的花期很長可以開三個月;有些花是曇花一現。若懂得花栽種的時間和開花期,混合的種植在花園,就能使花園常常花開不斷。我們知道花園除了花,還有一些花草,雖不開花但是葉子顏色鮮艷奇特漂亮,是屬於觀葉植物。

部落或家中每逢歡慶,我們一定會編花環。所以,族人的家只要有空地或園子,不論面積大小,就是不忘種花。有萬壽菊、雞冠花、千日紅、梔子花、艾靳、排香草…等等,是編製花環的好花材。

現代人房子蓋得很好,總會闢出一塊空地用來當花園,並精心設計栽種。不求種類多,只要能常常有花開即可。有漂亮的花園可使房子顯得高雅。自己種花、澆水、施肥、抓蟲等仔細地照顧,花種漸漸長大開花。看到花開使人心曠神怡身體硬朗健康。

有人說:「從花園的榮枯也能讓人知道,這戶人家的興盛和衰敗。」所以,花園的照顧和管理最好是家人都加入,一起觀賞家人精心照顧的花園,每個人身心都健康,家庭幸福更有凝聚力。

文章資訊
文章年度105
文章編號2
文章組別高中
文章語別南王卑南語
族語標題puwaaputran
漢語標題花園
文章作者鄭玉妹
漢語摘要