107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德路固語】 高中學生組 編號 2 號
Pniyah kari “ Damay Dowriq ”

Rdrudan Seejiq balay sbiyaw ga, ida dha bqanan kingal hangan kana ka seejiq kngkingal alang, saw ka Tanah Tunux, Klmukan ni Swatan dnii…. Kklaan dha lmawa ni kklaan ima ka dhiya. Manu ka hangan seejiq klealang nii ga uxay tnhnganan rdudan ta Seejiq kana, qnbhangan dha snruan eseisil alang duma. Niqan ka “ Damay Dowriq ” ksun dha, tnhnganan bhgay seejiq ka “ Damay Dowriq ” nii, qnbhangan kari rdrudan alang seuxal ka nii.

Tna mniq alang Truwan ka rdrudan siida, niqan kingal jiyax, mniyah dhuq(k) alang hiya ka kingal seejiq mpgarang kari Utux Baraw. Hiya ga uxay wana gmarang kari Utux Baraw ka euda na qmpah, mnsuwil tmgsa seejiq alang tmucing parih, tgsaun na smalu puniq ni mhanguc qbulic(t) ka dsnaw alang. Mgaya balay ka seejiq siida, spowda dha gaya kana ka euda dha. Siida ungac(t) hari ka dsnaw mowsa qmbahang kari Utux Baraw pnrhulan, snegaaw dqrijil ni lqlaqi ka mowsa qmbahang gnarang kari Utux Baraw. Ada ka snegul bubu dha ka laqi musa qmbahanng kari Utux Baraw, manu ka dsnaw alang ga, wana smalu harung ni hmanguc qbulic ka kuxul dha balay smluhay.

Msa ka kari dha, mnuda mdrumuc(t) tmgsa smalu harung ka seejiq mpgarang kari, kiya ka kndadax hiya siida, niqan ta harung bali da. Balay bi ga harung bntungan ka dnuuy na han. Harung bntungan nii ga, asi ka lmngu taxa ni mutung ka taxa dha, sqama ka pdu ni slingan na ka qbulic(t) harung do spruq smbu ka harung da. Sbiyaw han ga ungac(t) ta putung, mutung ta qrari btunux, kiya ka mgsbu samac(t) siida do, wada asi qduriq qmbahang mutung qrari btunux ka ssamac(t) siida. Ini saw kiya ka harung baang nii, ana laxun ka mutung qrari btunux kiya da, yasa mangal bi ssamac(t) ka harung nii, kika kuxul balay dmuuy rdudan.

Ana bi rabang wah! Yabi ini dhuq kingal hngkawas ka nyahan na alang Truwan ka seejiq mpgarang kari Utux Baraw na o, pklug bsiyaq bi ini quyux ni mdngu bi ka karac(t), ini keudus ni mhuqil kana ka pnhuan dha. Ini baka kana ka euqun seejiq Truwan. Kiya ni mpprngaw ka rdudan dealang ni seejiq mdudug alang, ana ini kmsruwa ka seejiq mdudug alang ga, wada dha qulung spowda gaya ni wada dha lqiyun ka tunux seejiq mpgarang kari da.

Pusu na ga, ririh saw ga miyah smeeliq gaya ka gmarang kari msa. Ga msaang ka Utux da ni kika ini quyux ka karac(t)da. Smnru ka seejiq alang, siida ga saw hari ini ppeegay kari ka rdrudan dealang ni seejiq mdudug alang. Ada ka paru balay dnyagan na quri alang ka seejiq mpgarang kari, kiya ni ana dhuq sayang ga snruun balay rmngaw rdrudan alang ka kari nii.

Manu ka seejiq mpgarang kari nii ga, seejiq bhgay ni mgdamay ka dowriq na, ana sa ini dha ksa seejiq bhgay tmhangan, dowriq na mgdamay ka sdhuun dha balay, kika tnhnganan dha “ Damay Dowriq ”, mdungus ksun seejiq mgdamay dowriq ka hiya da msa.

Ini bi ktna(kdka) ka ttngahan dha kngkingal dealang ka rdrudan ta Seejiq, saw ka Tanah Tunux nii ga, uxay seejiq embanah tunux ka dhiya, niqan nanaq pusu na kari ka kiya. Mdrumuc(t) ta nanaq qmbahang kari rudan alang do, musa egu(lala) balay ka klaun ta krkari bbhangun ta da.

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德路固語】 高中學生組 編號 2 號
Damay Dowriq的由來

賽德克族的祖先對非本族的族群都會給予一個名稱,例如日本人Tanah Tunux、閩南人Klmukan及邵族Swatan。而Damay Dowriq用來稱呼高加索人種。

那是已定居於Truwan地區的年代。有一天,來了一位宣教師,宣教之外,也教導族人鍛造鋤具、改造獵槍及製作彈藥的方法,我們才擁有扣板機式獵槍,原本是使用點火式獵槍(火繩槍)。火繩槍需要一人瞄準、一人點燃引信,點燃火藥後發射。過去以燧石點火,射獵時,獵物聽到燧石撞擊聲就逃跑了。扣板機式獵槍命中獵物的機率大大提高,深受先祖們喜愛。

宣教師來到Truwan地區不滿一年,遭逢大旱,農作物無法生長,族人陷入缺糧困境。經部落耆老與領導人討論,祖先們透過本族的Gaya,將那位宣教師獵首祭祖靈。理由是,他破壞本族Gaya,招致祖靈的憤怒。

那位宣教師皮膚白皙,擁有一對藍色眼睛。我族稱其為Damay Dowriq,意指擁有藍眼睛。賽德克祖先為他族命名的方式很不一樣,若我們能認真聽部落耆老的話語,將會聽到很多的故事。

文章資訊
文章年度107
文章編號2
文章組別高中
文章語別德路固語
族語標題Pniyah kari “ Damay Dowriq ”
漢語標題Damay Dowriq的由來
文章作者詹素娥 Lituk Teymu
漢語摘要