107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德路固語】 高中學生組 編號 1 號
Kari tnhjilan alang nSeejiq Balay

“ Seejiq balay ” ga niqan tru klgan kari, saw ka Sediq nToda, Seejiq nTruku ni Seediq nTgdaya. Mnniq pusu daya yayung Mtudu kana, paah alang Paran bitaq alang Truku sayang. Brah ini yahi qmlahang Tanah Tunux siida ka Taywan han o, alang tru klgan kari Seejiq ksun ga yabi wada hari dhuq kingal kbkuy spgan, yabi wada hmrinas egu(lala) bi spgan uri wah! Ana naq ini ktna(kdka) hari ka hnang kari o, ida mtduwa pprngaw. Balay bi  niqan ka ini ktna(kdka) pusu kari uri, ana saw kiya mpprngaw do ida pkkla ka hici da.

Laqi ku ciway siida qnbahang ku snruan rdrudan alang, “ niqan ta dadan uri wah gaga mniq hraan hidaw “ kareynko ” hiya msa. Kari saw knkla quri endaan Taywan hini sayang o, yabi hngkwasan spac bitaq rima kbkuy sbiyaw o, kndadax alang hini wada thjil hraan hidaw “ kareynko ” hiya ka duma drudan ta msa. Nasi spuun lmnglung sayang ka kari dha nii do, wada saw kiya hari wah! Yasa wada bsiyaq tnhjilan dha dni maku ini klai kana ka mtduwa bi jiyax da.

Ada ka ungac(t) pnatas patas quri saw seejiq tnpusu Taywan, kiya ka mangal ta endungus kari dha ka ita sayang da. Yasa wada  bsiyaq balay ka pnswayan ta da, hmuya da hug? Malux saw mspais ka sayang dhug? Snduray balay, wada ta meangal nanaq hangan da, “ Truku ni Seejiq ” ksun dha klgan, kika saw hari wada ungac(t) ka pnegluban ta ni mntswayi ta uri da. Klmukan ni Tlu sayang ga, psgenaqun na qmita ka Truku ni Seejiq sayang, balay bi ga kingal ta lutuc(t) nrudan ka ita.

Pnaah ta yahan qmlahang Tanah Tunux siida, ada ka knsiyuk qqlahang Tanah Tunux ka drudan ta, kiya ni ana naq saw pusu alang ta hini, ana naq saw alang tnhjilan dha hraan hidaw kareynko ” hiya, tnhjilan tnhjilan Tanah Tunux ka nnniqan alang rdrudan ta seuxal, bitaq yahan smriyux qmlahang dTlu nii sayang.

Sayang ga iya ta rngagi ka wada nanaq mangal hangan ksun nTruku da. Ita Seejiq ksun ga uxay wana pusu alang hini ka ga ta nniqan Seejiq, manu ka hraan hidaw “ kareynko ”  ni Iran ga, ida niqan ka alang nSeejiq uri wah! Kana do yabi empniqan hari empusal ka alang nSeejiq. Yasa gaga tgimax mniq alang seejiq Truku ni Amis hraan hidaw “ kareynko ” hiya, Iran hiya o gaga mseupu mniq alang Tayal uri, kiya ni laqi snduray do ga ini kla msa tnSeejiq ka pusu rudan dha sayang da. 

Ida ini ktna(kdka) ka euda sayang da, laqi sayang ga asi ka meuyas patas kndadax laqi ciway, musa mtmay alang Klmukan ni Tlu sseuyas dha patas. Duma o meuyas dhuq kawcung, duma o meuyas dhuq tasey, yeyncyoswo, duma o bitaq meuyas posu Taywan hini uxay uri o musa bitaq meuyas patas eseisil klwaan. Malax meuyas do miing qqpahun knkla dha dni, wada egu(lala) balay ka risaw ni wauwa ta nSeejiq gaga qmeepah alang paru brnux tuhuy Klmukan,Tlu ni khilang qmpah.

Saw nii do wada egu(lala) ka wauwa ta wada snaw Klmukan, Tlu, uxay kiya o mstrung dha seejiq tnpusu Taywan, rrisaw ta Seejiq ga mangal qrijil pnaah eseisil alang uri, lmnglung llexan dha qmeepah, ga asi tgimax mniq alang Klmukan ka duma ita Seejiq da. Kiya ni wada hbaraw balay ka ita nSeejiq gaga tggimax mniq klealang Klmukan sayang, ini saw alang ta dgiyaq pskingal alang nniqan. Sayang do ada ka mneuyas patas, ada ka qqpahan dha, ada ka mstrung ka wauwa ni rrisaw wada tgimax kana ka kndusan kngkingal seejiq Taywan sayang da.

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德路固語】 高中學生組 編號 1 號
賽德克族部落的遷徙

賽德克族包含都達、德路固、及德固達雅群,原居於濁水溪上游、今霧社至靜觀一帶,在日本人還沒來之前,三語群所建立的部落接近一百個。彼此在聲調、詞彙上有部分不同,仍可以溝通。

耆老說:「我們有親戚居住在花蓮地區」,約四、五百年前,祖先由南投往花蓮地區遷徙。近年來,太魯閣族和賽德克族已分別正名。

日本時代,祖居地(南投)、移居地(花蓮)不斷迫遷,直至今日,賽德克族分布就如現今的狀況。賽德克族不僅居住在祖居地,花蓮、宜蘭地區也有部落,加總或許還有二十個部落。

居住在花蓮的族人與太魯閣族、阿美族混居;居住在宜蘭的族人則與泰雅族混居,他們的子女已不知道祖先是賽德克族了。

現代的小孩自幼就得讀書,四處遊學於漢人的社會。現今,很多賽德克青年就職於漢人社會。

很多賽德克女子嫁給漢人或其他原住民,賽德克男子也迎娶不同族群的女子。由於就學、工作、嫁娶問題,台灣人大多是混居的現象。

 

文章資訊
文章年度107
文章編號1
文章組別高中
文章語別德路固語
族語標題Kari tnhjilan alang nSeejiq Balay
漢語標題賽德克族部落的遷徙
文章作者詹素娥
漢語摘要