106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德固達雅語】 高中學生組 編號 2 號
Maanu kesun ka Dame Doriq?

Rudan miyan yami Seediq cbeyo we, pnkngalun na tmngayan ka kaalang nntenan daha, so ka Tanah Tunux, Plmukan ma Swatan peni, ado daha sgkela mesa ima ka dheya. Anu ka so ngayan kaalang nii we, uxe tnungayan rudan miyan kana, bnhangan daha kari kaalang uciicil ka duma. Niqan kingal kaalang kesun nami “ Dame Doriq, ” meniq ka kesun Dame Doriq nii ge tnungayan nami seediq bhege, so nii ka kari bnhangan mu rudan alang nami Tgdaya. 

Tena meyah meniq quri alang Truwan hii ka rudan ta ciida di mesa. Niqan kingal ali, meyah dehuk alang hiya ka kingal seediq mpgarang kari Utux Baro, cenga na so gmnarang kari de, tmgesa tmuting parih seediq alang ma, tmgesa smmalu halung ma hhanguc qbulic halung rseno alang. Mgaya riyung ka seediq ciida, spooda daha Gaya kana ooda daha, kika uka riyung rseno mosa mbahang kari Utux Baro, tnugiyo hari mqedil ma lqlaqi ka mosa mbahang kari Utux Baro, ado smnegul bubu daha ka laqi hayan. Meniq ka rseno alang de, wano ssalu halung ma hhanguc qbulic halung ka kuxul daha riyung slluhe.

Mesa ka kari daha, ado mdrumuc bale tmgesa smmalu halung ka seediq mpgarang kari kiya, kika kndalax ciida ka niqan ta halung baang di mesa, bale ba we halung ptungan ka dnooyan na rudan ta hayan mesa. Halung ptungan nii ge, asi ka lmengu camac taxa ma, mutung halung ka taxa daha, sqama ka pedu ma clingan na ka qbulic halung de, msperuq cmebu ka halung dhenu. Cbeyo hayan we uka ta putung, mutung ta qrari btunux, kika cembu ta camac ciida de, asi maku wada qdriqan hrenang pntungan ta qrari btunux ka camac di. Ini so ka dmoi halung baang nii de, ini ali mutung qrari btunux ka kiya di, kika ini sriyung kmumax scebu camac, kuxul riyung dmoi rudan ta. 

Ani ba rabang duri, ye ba ini dehuk kingal knkawas ka nyahan na seediq mpgarang kari kiya de, mnetun mdengu ba karac ka bsiyaq ini quyux, ini kuudus ma mdengu huqil kana ka pnhmaan daha, asi maku ini knbaka ka ppuqun seediq Truwan hiya di. Kika mpprengo ka rudan alang daka seediq mdudul alang, ani ini kmsruwa ka seediq mdudul alang we, wada daha muwa qulung ba pooda Gaya ta ma, wada daha ngalun tunux ka seediq mpgarang kari kii di. Pusu na we, irih so ga meyah smeeliq Gaya ta ka kari gnarang na mesa, ga mseyang ka utux di ma, kika ini quyux ka karac. So hari mesa ani ba knkana ka pnkseengan daha ciida mesa, ado ka paru bale dnyagan na quri alang ta ka seediq mpgarang kari kiya, ani dehuk saya we, srnuun riyung rdrudan alang ka kari nii.

Meniq ka seediq mpgarang kari kii we, seediq bhege ma mgdame ka doriq na, ani si ini daha kesi seediq bhege tmngayan, doriq na mgdame ka stdehu daha, kika tnyanun daha mesa “ Dame Doriq ”, dungus na we seediq mgdame doriq ka dheya mesa. Ini ba pntena ka ttngayan daha kaalang ka rudan miyan seediq, so ka Tanah Tunux nii peni, uxe seediq mtanah tunux ka dheya, niqan naq pusu na kari ka kiya duri. Mdrumuc ta naq mbahang kari rudan alang ta de, maha egu bale ka krkari bbhangun ta dhenu.

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德固達雅語】 高中學生組 編號 2 號
什麼叫做「Dame Doriq」?

賽德克族的祖先對非本族的族群都會給予一個名稱,例如日本人Tanah Tunux、閩南人Plmukan及邵族Swatan。而Dame Doriq用來稱呼高加索人種。

那是已定居於Truwan地區的年代。有一天,來了一位宣教師,宣教之外,也教導族人鍛造鋤具、改造獵槍及製作彈藥的方法,我們才擁有扣板機式獵槍,原本是使用點火式獵槍(火繩槍)。火繩槍需要一人瞄準、一人點燃引信,點燃火藥後發射。過去以燧石點火,射獵時,獵物聽到燧石撞擊聲就逃跑了。扣板機式獵槍命中獵物的機率大大提高,深受先祖們喜愛。

宣教師來到Truwan地區不滿一年,遭逢大旱,農作物無法生長,族人陷入缺糧困境。經部落耆老與領導人討論,祖先們透過本族的Gaya,將那位宣教師獵首祭祖靈。理由是,他破壞本族Gaya,招致祖靈的憤怒。

那位宣教師皮膚白皙,擁有一對藍色眼睛。我族稱其為Dame Doriq,意指擁有藍眼睛。賽德克祖先為他族命名的方式很不一樣,若我們能認真聽部落耆老的話語,將會聽到很多的故事。

文章資訊
文章年度106
文章編號2
文章組別高中
文章語別德固達雅語
族語標題Maanu kesun ka Dame Doriq?
漢語標題什麼叫做「Dame Doriq」?
文章作者郭明正
漢語摘要