105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德固達雅語】 高中學生組 編號 1 號
Tnhrigan alang nSeediq Bale

Ita kesun Seediq nii we teru ta dndulan kari, kika kesun ta Seediq Toda, Seediq Truku ma Seediq Tgdaya. Cbeyo hayan we, mneniq ta quri pusu yayung Mtudu quri Paran hiya ma, betaq alang nTruku mesa. Berah ka ini ta na yahi qmlahang Tanah Tunux hayan we, yaani maha 100 hari alang de spuun smepu kana alang ta teru dndulan kari nii, uxe duri we yaani phrinas. Ani naq ini pntena hari ka hengak kari ta we, mgkela ta kari ma mngaangal ta kari de mpprengo ta duri. Bale ba niqan ka ini pntena pusu kari ta duri, ani so kiya we, mssiling de klaun ta dhenu.

Slaqi ku ciida, so nii ka kari bnhangan mu rudan alang, mesa kini “ Niqan dadal ta ga meniq quri alang Tlwaun ” hiya mesa ma, so kari daha dmptpatis Taiwang hini saya we. ye ba berah knkawas 400 betaq 500 cbeyo si peni, mnkdalax alang ta hini mosa theruy quri hiya ka drudan ta cbeyo mesa. Spuun ta lmngelung ka kari daha nii de, yaani bale wada so kiya mesa ku naq lmngelung ka yaku duri, wada knhenu qnbsiyaq ka ali tnhrigan daha nii we, ini ta klai ba bale ka kiya di, ado ta ka uka patis ka ita Seediq, kiya ka nii ta asi pndungus kari daha ka ita saya di. Bsiyaq bale ka pnswayan ta di, buling ta mspais ka bobo na duri di, hndure hari dungal we, wada ta mngaangal ngayan kesun Truku ma Seediq di, kika so hari wada uka ka pnslutuc ta ma pntswai ta di. Meniq ka Plmukan daha ka Telu nii peni, psgeegun daha qmita ka Truku ma Seediq nii, bale ba we kingal ta pusu rudan pnyahan ka ita.

Kndalax ka yahun ta na qmlahang Tanah Tunux de, ye ado kmciyuk qqlahang Tanah Tunux ka drudan ta, ani naq pusu alang ta hini, ani naq alang tnhrigan daha quri Tlwaun, thrigun na ka alang nniqan rdrudan ta, kiya ka betaq yahun ta na smriyux qmlahang Telu nii de, wada so ka ga ta niqun saya nii ka alang ta ita Seediq di. Saya de, ini spegi ka seediq ga mangal ngayan kesun Truku we, uxe wano pusu alang ta hini ga ta niqun ita Seediq, quri alang Tlwaun ma quri alang so Girang peni, niqan alang ta ita Seediq duri, spegun kana de yaani maha 20 hari alang dungal. Ani si quri Tlwaun hiya we ga tgimax meniq alang seediq Truku ma Pancah, quri Girang hiya we ga msuupu meniq alang Tayan, kika laqi daha hndure de, ga ini kela mesa Seediq ka pusu rudan daha dheya di.

Ini pntena ka ziday saya di, laqi saya we kndalax sbiciq muuyas, kika mklaalang Plmukan mosa muuyas, betaq kawcong ka duma ma betaq daigako ka duma, mhedu muuyas ma skadi qqpahun daha de, egu bale ka riso ma weewa ta Seediq gaga meepah alang Plmukan. So nii de kndudul egu ka weewa ta mosa seno riso Plmukan, Telu ma seediq kaalang icil, riso ta duri we mangal mqedil Plmukan ma weewa Telu duri. Lmngelung leexan daha mosa meepah de, gaga asi tgimax meniq alang Plmukan ka duma di, ani nanaq ini pskingal meniq kingal alang ka dheya nii we, saya de hbaro ba  ka ita Seediq ga tggimax meniq alang Plmukan.

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德固達雅語】 高中學生組 編號 1 號
賽德克族部落的遷徙

賽德克族包含都達、德路固、及德固達雅群,原居於濁水溪上游、今霧社至靜觀一帶,在日本人還沒來之前,三語群所建立的部落接近一百個。彼此在聲調、詞彙上有部分不同,仍可以溝通。

耆老說:「我們有親戚居住在花蓮地區」,約四、五百年前,祖先由南投往花蓮地區遷徙。近年來,太魯閣族和賽德克族已分別正名。

日本時代,祖居地(南投)、移居地(花蓮)不斷迫遷,直至今日,賽德克族分布就如現今的狀況。賽德克族不僅居住在祖居地,花蓮、宜蘭地區也有部落,加總或許還有二十個部落。

居住在花蓮的族人與太魯閣族、阿美族混居;居住在宜蘭的族人則與泰雅族混居,他們的子女已不知道祖先是賽德克族了。

現代的小孩自幼就得讀書,四處遊學於漢人的社會。現今,很多賽德克青年就職於漢人社會。

很多賽德克女子嫁給漢人或其他原住民,賽德克男子也迎娶不同族群的女子。由於就學、工作、嫁娶問題,台灣人大多是混居的現象。

 

文章資訊
文章年度105
文章編號1
文章組別高中
文章語別德固達雅語
族語標題Tnhrigan alang nSeediq Bale
漢語標題賽德克族部落的遷徙
文章作者郭明正
漢語摘要