107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【北排灣語】 高中學生組 編號 1 號
puljacengan i qeljuqeljuwan

izua za nacemuvuq a kisurimadju nu ljacengan, pinaka ti mukav. tjengelay a mezangal ta izua matjevetjeveng a kadjunangan sedjaljep a kaizuanan.

izua za mataita a qucaqucalj, ika cada tua nia putapavan, cemecemel aravac maru i vukid. aza nia ljaqediqedi a vavayavayan rugedged a semazua kimukav. aza kimukav, pikaranguyin anan sa qepuyi, nu mapeljuqanga a karangu, djaljengin sa pavavadayi a pi cepeng.

tiamadju a vavayavayan, savida djemelidjeli, namasilevan tua tinuquljan a kiniljaceng. sa sepaqaliuliyus a qemarut tua ljaqediqedi nu djemaljunanga i wumaq. aicu a kiniljaceng a mukav ludjuludju anan savid a ingaingav a ginces. ka sivayi a ljaceng tazua, matjatjuka maljimalji maljimalji aya!

pulavalavai tucu a qadav, vaik aken a kipavalit tua qucengecengel saka ladruadrueq a kasuy, katua sitjukatjukap nu qemudjalj. tazua puntalj a ken a kimukav, sa mangtez a seman kayiv, sa ku cianen, tjara sanguaq a luduludu aya aken. ka qemcap aken sa ku kilingavi, ua! manu qadit saka dekec, izua za ku suraman a pagalju dri tazua!

ljakua aku tjuruvu a tjngelay a keman? kavililj na kivadaqanga a ken tjai kinai laulav, djemeli ti madju, mayatucu a qivu tjanuaken, tja selaven a palamu, tu semu qadit anan, satje paciuan tua suantau, pumaya ljamljam uta, sa tja ciani, numatazua kisanguaqanga aya! haha! nu ika tjena napavavala a kilaut tua sengsengan, tjara neka nu tja sinikeljangan a paqulid!

sanguaq a mukav apaqulid, ljakua macemecemel a kiljaceng, na qemutela aravac, kipavalit satje mirava, mayanga nagemagalj aizua, ayata madjulu itjen a mangada tua ljaviya kata mageris ta djuyi; palemek nu sedjakdjak itjen ta karickic ta viniqu nu qatjuvian! nu kinemenem itjen tucu, tjara magagalj itjen a paqulid!

izua za ku vinarungan, tu kaika tjananguaq a venljuc tu pida qapuluan sakatje kapazan aya ken. ulja sitalem a pasazua i qeljuqeljuan tua puljacengan, tjasarenguaq nu kipakakuda. nu pucuk aken kikudjeqisenanga, ika uri makapidalj ki izuanga pumukavan aya ken a malevaleva.

azua i qeljuqeljuwan a puljacengan, izua samaq, lukuc, samci, ljaqacai auta. inika magudegudem, nutau ginces gemetel uta, kamayamayan a naliljualjuas a uljav. mesarenguaq a tja varung nu tjemavanga itjen! sika izua za ku pukavalan, tu ulja ken a namaya uta a maqacuvucuvung sakamaya!

pai pacunu! izuaicu a kemasi tua tiribi a tja langdangedan tu  namasan ljavaljavaran tu patjara kakanen, mataviq itjen aravac! azua pinalangtjav aravac a benurebus ta cemel, tua mareka ljaceng; azua ljayar a saqetjuan; azua ta kakanen a abura. kemakan itjen sakamaya, sa neka nutjakeljang, tu uri tja sikaselapaiyanga, tu tja sikasaqetjuanga.

vanasika aicua papuvaruvarungan a kuisang a tjaivavav, matjatjuka pasemalamalav a pakinemenem tua taqaljaqaljan. tjananguaq apasavid a keman ta kalamian, sikudanga pinaramuran ta cemel katu keman ta pinaciuan ta ikamakeljng a lami ayaya.

apaqulidangata kamatu namatazuangata kemasicuay a tja sikudan a kacalisiyan? azua sinitalem a tja lami a vaqu a ljapanay a ljasiyak a vasa a qaqilj a vurati(vurasi), kutua na kirumadju a venangalj a mareka ljaceng, ikatjena pasazua ta situcuan a culj kata cemel. aicua tja lami mavanu tja kinirangez, tja sini kavaljut, sinipapekudral tjanuitjen.

kumalji ki maumaljanga ta sikarakudan, katua meliavanga ta papiliqan a kakanen, nakuya itjen a dremaudrav tua tja kakudan tua ta lami a kemasicuay. ayata aicua ta kinacalisiyanan a lami, kinasaljingananga, metjuruvuruvuanga tjengelay, saka sinanepazangalanga auta!

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【北排灣語】 高中學生組 編號 1 號
後院的菜園

蕨菜俗名過溝菜,長在有水的地方,潮濕的山坡地。

草寮旁的休耕地長滿蕨類植物,常有婦女來摘蕨菜。摘好的蕨菜先放在繫腰籃裡,裝滿後整理成一把把,裝到頂頭籃裡。

蕨菜有點苦味且黏黏滑滑。為什麼很多人喜歡吃蕨菜?舅媽說:「要先用開水燙過後去掉苦味,再用蒜頭或生薑炒,就很好吃!」

每次摘蕨菜很麻煩,要換衣服裝備,還要小心被芒草刮傷或被荊棘刺傷;有時還會踏到青竹絲或雨傘節呢!

後來,我去拔幾株,種在後院的菜園,菜園裡有苦萵苣、山蘇、龍葵、鳳菜,永不缺菜。

食安問題令人害怕!蔬菜農藥過量、禽流感、沙拉油等等問題,吃了不該吃的食品,引發身體病變。

醫師提出建言,要多吃自然簡單的食物,少吃不明的混合物。

老祖先都是這樣生活,田園的雜糧(小米、玉米、南瓜、芋頭、山藥、地瓜等)和野菜是生活的依靠,也是養育我們的來源。

時代改變生活,食物跟著變多樣,但是,不要忘記傳統食物!

文章資訊
文章年度107
文章編號1
文章組別高中
文章語別北排灣語
族語標題puljacengan i qeljuqeljuwan
漢語標題後院的菜園
文章作者謝秀珠
漢語摘要