105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【四季泰雅語】 高中學生組 編號 2 號
gaga na psaniq qa Tayal

gaga na Pcyus hiya ga nyan smungus klahang qabax mllamu na gaga psaniq, qabax ywaw qa gaga na psaniq qa Tayal qani ga, lanay cimu skahun cyugan ryaniq ywaw na pnbahu, qmalup, ro cnbcyan skayal mehung cqani.

1. gaga psaniq skura ywaw na pnbahu

(1)iyik ryax na Sm’atu ro Knluh ga, ana mlikuy ro knerin ga ini hmtiy tmring kgi, ini tmring pala ro wayay uyi.

(2)iyik ryax na Sm’atu ro Knluh ga, shtuyiy snqwaq kmayan, laxun mcayu, mtiywaw q mayah ga ini syahaw qcyan naha ro ini t’asuy nguhux uyi.

(3)kluh trakis neta iyik mlahang gaga na Kmluh ga, htuy musa qmaluk qcahuy rgyax.

(4)ryax na knluh trakis ga, ini pyutiy puniq na hka’ muyax.

(5)shtuy s’agan quci na cquliq tmwang qbuli bih qmayax kya.

(6)shtuynaha trang Kmluh ro Sm’atu ga, musa thiriq pnbahu ro qmayah na cquliq.

(7)ryax na Kmluh trakis ga naring hugan, si prkyas mwah kmut trakis. siga Kmluh ga, cyan cquliq nyan mhkngi bih babaw qmayah knlahang ta trakis ga, cqani ga psaniq ro nyan hmiriq gaga son ta. nanu mica siga hngi mtiywaw, mna ta cugan ryax ro kluh loyi.

2. gaga psaniq skura ywaw na qmalup

(1)qqaya qlupan ro lalaw ga psaniq maha musa t’ringan, tplan knerin.

(2)maki cquliq qmqlup rgyax, knerin maki muyax ga ini tmring nuka.

(3)qalang kya ga t’luw gaga na msqunan, ini ga ywaw na hnqilan, ywaw na pnqas, smqas ywaw, ini ga pt’luw ywaw mqquriq, ini nbah musa qmalup rgyax, ini gluw gaga ga maki cquliq magan qilis.

(4)cka ryaniq nwah qmalup Tayal, siga maki cquliq kxalan, magan qilis…, musa hngow qabax ywaw na qmalup, ro psbzinah mwah muyax.

(5)iyik musa qmalup ini blaq spi nya, ini ga qutih pqwasan na siliq, musa qmalup loyi ga, musa ungat nagan naha, ini ga kngun musa magan qilis ccquliq.

(6)iyik musa qmalup ga mung pgleng na mrhuw qutux sinlitan, ini hmtiy tbuci qmalup nanak.

(7)cka na nyan qmalup ga ini tbah cpung mkayan maha, pisa galan ta qsinux.

3. gaga psaniq skura ywaw na nniqan

(1)iyik na nbux qwaw ga tmring qwaw qa tluling qba ro rpusun qwaw skura utux bnhici ro msina ta knhuway uyi.

(2)ini kaniq huyil, qtanngu ro tlaqung, kaniq laga baq magan kxalan.

(3)mrkyas ro laqi ga ini kaniq tunux qsinux, ro qcyan qsinux, ro kakay na qsinuw uyi.

(4)suley ro pipi na qsinuw, laqi ga ini hmtiy maniq, wayan niqun laga helax mrpyut insuna,qabax nniqan qani ga nanak bhci ga thuyay maniq.

(5)uwah mcisan muyax lpyung ga ini kaniq bih tanux muyax, qabax nniqan ga lmon ta spniqan na lpyung, ro bnheci, mucing laga spniqan ta llqi.

 

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【四季泰雅語】 高中學生組 編號 2 號
泰雅族的禁忌

泰雅禁忌

一、農作禁忌

(一)播種和收穫期,忌摸生麻,不得紡線織布。

(二)播種或收穫期,禁高聲談話、口角,不能在耕地放屁或打噴嚏。

(三)收割小米至收穫祭儀期禁止打獵。

(四)收割小米日,三石灶火不得熄滅。

(五)禁止使用人糞為肥料。

(六)禁止在收割或耕種時,破壞他人穀物或旱田。

(七)收割小米時應自下往上摘取。收割時,不得從小米田上走過。

二、狩獵禁忌

(一)婦女不得觸摸踐踏獵具。

(二)家中上山打獵,婦女不可觸摸麻線。

(三)發生婚喪喜慶及偷竊時,不得上山打獵。

(四)途中如有病患傷患,應立即返家。

(五)出發前如未獲好夢或吉利鳥占,恐有人受傷。

(六)出獵行動受領袖領導,勿私自行動。

(七)不得談論所獲多寡。

三、飲食禁忌

(一)飲酒前應以手指沾酒,向祖靈祈求。

(二)忌食狗蛙和鷹肉。

(三)青年或兒童禁食獸頭、臀肉和腳蹄。

(四)獸類陰部及肛門,兒童不宜進食,僅老年人可食。

文章資訊
文章年度105
文章編號2
文章組別高中
文章語別四季泰雅語
族語標題gaga na psaniq qa Tayal
漢語標題泰雅族的禁忌
文章作者江明清
漢語摘要