105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【丹群布農語】 高中學生組 編號 3 號
Pali-uni Mapasisiza

Maaq mita Bunun tu ispasisiza a, sia samu a kasauqbungun saduu. Qabasang siang tamatina a kangaus mapatungqaal, nii a uvavaz-az palhamuun pababazbaz, sanasia tamatina tu iniliskinan kuzakuza ki mapasisiza ti, lusqain a uvaz-az bananaz ilumaq maltatala; lusqain amin a binanau-az sinalumaqun mapin-uni ki pinilumaq.

Haiphaipin ti a, minvavin imita Bunun a ispasisiza tu sinkuzakuza: Kan-a-anakin a uvavaz-az mapasaqaal, mapasungkaviaz; kan-anakin amin patunaqtung i mapasisiza tu iskuzakuza, maaq a tamatinaa niin niapniap, sin uvavaz-az a matas-i patasan mapudaan taqu ki tais-aan tu nalakuaq aingka mapasiza; na-i-isaq lus-anan.

Maaq i na madauzung a mapasiza tu sinkuzakuza a, asa dau tu kangausang matabak i namapsiza bunun tu siduq. maaq a siduq a, isia tama tu siduq a tabakun kilim, maaq i nii a siduq tauksisia a, uka kua; maaq i tauksisia a siduq a, nitu maqtu mapasiza, tabakun amin a isia tina ta tu siduq kilim, asa amin tu nitu maqtu tauksisia. uakin a kaisamuan a, tudipin maqtu pabazbaz i na mapasiza tu iskuzakuza.

Hinaiza a mainduduaz niin zaav tu namapasiza. aupa nii aingka tinaqu inaita tamatina tu na mapasiza aingka. tabakunin inaita siduq a, amuqis tauksisia qana, nii a tamatin mapintuza, aupa masamu. Masaa aingka mapasiza a, nii dau ka tastu siduq madaidaingaz manaskal, nii amin minhamu ki sinpa-is-av naita. tupa dau ka madadaingaz tu, maaq i mapasiza ki tauksisia a, namalatpu’ dau ka siduq.

Maaq i mapasiza ki duma siduq a, uka dau ka atusamuan, maupa amin mapasaqaal i duma takisilazan siduq tu uka amin a kaisamuan. maszang mapasiza ki Tauluu, Puut, Ngaingai siin dangqas qulbu, taqdung laas, uka dau intaa samu ihaan mitaan Bunun ti. Madiin laupakadu imita Bunun tu makikingna mpasiza ki duma siduq, aupa uka-an i samu.

Qabasang mapasiza a, asa dau tu mapataz i babu, sanasia binanau-az tu tamatina sinpatupa tu na sikaskuaq a babu patazun ispa-isav, lusqa dau tas-a ka babu na ikma-aiun, na-isqusil i paitilain, saunhamuan amin a maitastulumaq tu bunun, masamu anpungulan tu tatini. Maaq i mapa-is-av a, lauqu haiza tu taltiun tu qani-anan mis-av, sausaan ukain a sinsasngul tu davusa. mailantangusang tu bunun maaq i mapa-is-av a, nitu masaiv i sui, lusqa kuskun maun i kucisuu, quu ki davus. mapinaskal dau ka siza bunun tu tastulumaqa tastu asang tu bunun.

Laupakadau ka mapasisiza a, niin maszang i taikiqabasanang tu sinkuzakuza. madiain a babu patazun, haizain dau ka paitilain a pana tatas-an babu, maaq i mapa-isav a, lusqain ihaan taungqu vali, muskun maun, muskun quu; haiza a iungi siin tusasaus. Lusqatu maaq i na ikhamu maun, quu a, asain dau tu masaiv i sui.

Mailangtangus tu bunun min-uni pakatuszangan a, saumataz mapakadaidaz, mapakasalpu, masamu mapalaktan. Minkadusa dau ka tastupadangi maqasmav kuzakuza, saipuk mapintaiklas i anak-anak tu uvavaz-az; mapisihal saipuk i tamatina siin aki, bai. duanduan manahiav i aki, bai munquma, madas i uvavaz-az tantungu, mapinaskal i madadaingaz tu is-aang.

Laupakadau ka maikikingna niin tu maupata, madiain a mapalaktan, haiza amin a bananaz siin binanau-az a kavavaivin, nitu katas-a. kasalpunin miliskin. Maaq mita Bunun kasalpuun daingaz miliskin a, sia ki mapalaktan sinpala tu uvavaz-aza, siin inaita tamatina, aki, bai. Aupa ukain na saipuk intaa, maszangin a uvavaz-az mintinalu. Paqpun asa ata laupakadau tu musuqis sasauqbung miliskin i imita Bunun tu ispasisiza ti.

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【丹群布農語】 高中學生組 編號 3 號
論嫁娶

布農族注重嫁娶禁忌。以前由父母處理婚嫁大事,現在孩子們自己交友戀愛。

婚嫁要順利,需先釐清嫁娶間的氏族關係。以雙方父親的氏族為釐清依據,同氏族不能婚嫁。沒有氏族上的禁忌才可論及婚姻。同氏族的人結婚,氏族會滅絕。現今,布農族人已經和許多不同族群的人結婚。

從前的婚嫁只宰殺一隻豬,按照女方父母所規定的豬隻大小用來宴客。宴客會一直到把酒喝完為止。赴喜宴不需要帶任何東西,只要前來一起吃豐盛筵席、喝酒就好了。辦喜事的家族要讓全部落的人高興。現今的婚嫁不再像從前要宰殺豬隻。

從前成為夫妻的人,是終生不渝地互愛,互念,禁離異。孝敬父母和公婆,到岳父母家去幫工,或帶兒女們去探望老人家。

現在的後輩已非如此,已經有許多人離異,不再從一而終。

 

文章資訊
文章年度105
文章編號3
文章組別高中
文章語別丹群布農語
族語標題Pali-uni Mapasisiza
漢語標題論嫁娶
文章作者余榮德
漢語摘要