105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【丹群布農語】 高中學生組 編號 2 號
Lus-an Buan Paqunan

Maaq dau ka lus-an buan paqunan a, uka dau ka sindailaz tu islulus-an, sintupa dau ka lus-an paqunan tu na kilim a tastulumaq unqumaan naita ihaan tastu qamisan ti, aupa nitu maqansiap tu nalakuaq ukiliman napaqunan tu quma, paqpun uka dau ka islulus-an ihaan buan ti, lusqa tu haiza dau ka kanadaan kilim napaqunan qumq tu dailaz.

Maaq dau ka muqanian a, sintupa tu na kitngaa a tastulumaq bunun kikilim i napaqunun tu quma. Maaq dau ka bunun kilim i napaqunan tu dailaz a, maupa ti tu, maaq i muqanian a, saduu dau ka muqanian tu bunun i ivut a, nii dau ka qumaa maqtu paqunan; maaq i saduu ki luqi unavilian kusbai a, nii amin maqtu paqunan a qumaa, tudiip ukain a makanaang a, tudipin a qumaa maqtu paqunun.

Pali-uni ki mapalngnan i quma tu dailaz, maaq i muqanian a sanasia dau ki laknuan bahi tu bunun ta tu sinkuzakuza, palnganan istaa tu sia ta dau ka qumaa atibahiun, nitu qalmang mapatnu tu i-isaq a na atibahiun; maaq is nitu masihal a aisabaqan tastulumaq bunun a, nitu maqtu qalmang kaquma; maaq is masihal a aisabaqan a, madasin i tandusaan istaa tu bunun muquma, aupa biaq is haiza ivut siin luqi, na niin masmuav tu tispising, maaq i uka ivut siin luqi saduan a, suahaan tupa aingka sinpalnganan istaa tu quma ta muqanain. Maaq i musuqisin a, ukain daun ka atusamuan, lusqain aingka manaskal mulumaq, aupa kanaqtungin aingka muqanian tu sinkuzakuza.

Maaq a muqanian munquma a, makusia dau ki lukis kakava mavalval maquun, nitu maqtu makusia tangaa siin kaul munquma; maaq i kitngain maquun a, makusia amin lukis kakava ta maquun i quma ta, makusia ki lukis makava ta sibuqul i ismuut, tunganin makusia lukis makava maquun siin sibuqul i ismuut a, paiska tudipin a tastulumaq bunun maqaquun i quma ta.

Maaq dau ka sinkusia maquun tu lukis kakavaa a, anpukun amin aingka madainpus, nitu maqtu qalmangun matakunav, maaq i taunasanin buan babizau-an tu lulus-anan a, uskununin a lukis kakavaa masiduqlas lus-an.

Mailantangus tu bunun a, maaq i munquma maqaquun a, maaq dau ki malunsapuz a, masamu malabusuk a pinisdua sapuz a, maaq i mapatus i patus a, masamu amin musqu a sipatus sapuza a. aupa na mitkazhav dau ka sinsusuaz ihaan quma ta, na nii aingaka tail-ia, na uka amin sizaun.

Qabsang dau ka mailantangus tu bunun a, maaq i na kaquma a, madia ka atusamuan, aupa sanasia aingka diqanin sinanava tu taiklas kuzakuza. biaq is na tis-ia ka bunun, namalatpu amin ata Bunun. 

Maaq is ukain dau ka kanaang ihaan lus-an paqunan ti a, tudipin a tastulumaq a pit-ia ki qaising, na kaunun i tastulumaq bunun, minaunin dau ka tastulumaq bunun a, kitsuin ainaka maquun i quma ta, maisna tingmut sauhaan sanavan nitu mal-u-uu maququun.

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【丹群布農語】 高中學生組 編號 2 號
開墾祭

在開墾月,沒有所既定的祭典。開墾月的意思是說,一家人尋找要開墾的農地。由於不知道何時才能夠找到將要開墾的農地,因此在開墾月沒有祭典的程序,然而找農地耕作的依據是有的。

農地踏勘的意思是,一家人開始尋找墾拓的農地。去尋找墾拓土地程序是這樣的:踏勘時,踏勘的人遇見了蛇,那塊農地就不能夠砍伐,看見蛇由右方向左方移動時,那塊農地也不能夠砍伐。一直到完全沒有問題為止,那塊農地才能夠墾拓。

有關於農田的指名。農地踏勘的行動是按照符合夢兆者的意思。他指名那塊地要占卜,就不可以亂指著另地要占卜。若一家人的夢兆不好,不能夠隨便墾拓農地的。若夢兆很好,他就帶著夥伴上到農地去。以防遇見蛇和鳥,他就不會過於懼怕。若沒有見著蛇和鳥,他們一定要抵達所指名的農地去踏勘,返家途中,就沒有禁忌了,只有歡喜地回家。因為他們已完成了農地踏勘之工作。

踏勘的工作是用木製Y型農具(象徵性地)砍伐工作的,不能夠使用鋤頭和鐮刀砍伐。當開始(象徵性地)墾拓農地時,都是使用木製Y型農具整地,使用木製Y型農具捆拾草木。完成整地與捆拾草木之後,一家人從那時候起,就砍伐那塊農地的樹木了。

所使用過的木製Y型農具,將它們收集起來,不可以隨意丟棄。等到農地潔淨祭的時候,一起把木製Y型農具拿出來祭拜。

從前的人們到農地砍伐樹木時,升火的時候,最忌諱火種點不著。點火柴時,禁戒熄火。因為那塊農地的農作物會受寒,生長不出來,他們就沒有了收成。

從前的先人們開墾農地時,有許多的禁戒,由於他們依照上天所教導的智慧去耕作。否則人們將受詛咒,我們布農族也會滅絕。

一直到這個開墾月祭裡,沒有出現任何的問題為止,一家人才開始煮飯供一家人食用。一家人吃完了,接著就到那塊農地去,從早到晚不停地砍伐農地裡的草木。

[本篇漢譯由余榮德牧師撰稿。]

文章資訊
文章年度105
文章編號2
文章組別高中
文章語別丹群布農語
族語標題Lus-an Buan Paqunan
漢語標題開墾祭
文章作者余榮德
漢語摘要