107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【初鹿卑南語】 高中學生組 編號 3 號
kinatrauwan na ayawan ni Matreli

i Matreli a 1886 ’ami pinalrak i kaziyu i Hokkēng, 1890 ’ami mu muvasu a salaw ma’izang a patengetengzan kazu kana kazekalran, matratratrpu nantu niruma’enan zi, nantu kemakezeng i Siyursysē tu pilralrangaw a pata ziya tu ’ami i Matreli, ’emaremengan melavat kana zenan zuwa i Taiwan kani Pinuyumayan na zekalr, ka zuwa ’ami i Siyursysē mi’azin i kazu kana zekalr mukuwa musavaka kani Tuwana zi mutu pinuyumayan lra, ini na makiteng ziyan na alrak tu pungdanay tu ngadan za piniyumayan kani “ Matyreli ” , a kana mingkok pungdanay lra kani .

likuzan lra temakesi tu takesiyan na Dipung, muretra’ mu kazu kana kana kingesas kipanadaam lriketri za takesiyan na kingsas. tu pauwayaw i Dilradilrang kana Hasisiy demikes za lremak. i Matreli nintaw sayhuwan i tranguru’ zi sayhu venavati. tu ngay za Dipung, Payrang, Pinuyumayan, Bunun zi tu ngay na Paywan Rukay, a azu ziyan nitaw marami trangurungueu’ intaw.

a pamatrang lra na Diung kani Valangaw mu, i Matreli maw na menana’u kana pudadalan kana mi’asevan zi na murawan zuwa i Taiwan na trau. temavur za Hung, mi sinapur za ’aya’ayam.

muramawan za awayan paziyaazi kitranguru’ kana Bunun, i Matreli mi inlrangan za kimatatengezan, sayhu pa’alrup, sazu nantu pinirawa na Viyaw, Likulraw, Vavuy Marenem ’azi pavavali nu kemuwang. salaw pakutena’ talrima na trau i Pinuyumayan, makavetra’an misama’ za pata tu ’ami, mare’azi kana tu vulavulayan na ayawan i Ulivelivek kani Salinay.

1915 kana ’ami penauwa makavetra’an misama’ za walu tu ’ami, putu ayawanaw kani Ulivelivek, venulaas kani Temuwantaw na Ayawan, zi muretra’ kana kingsas, pakasa lra kana lremak na pinuyumayan mutu Ayawna.

a pakangawayan za “ zuwa lenam mikatelu za makalruwatr ’ami ” na Bunu kani itras kana zenan i paduk, zi na i trekipan i Valangaw na pinuytumayan, ma’a’araw za pa’alrupan zi marayas matatengez mu, mureha kemay 160~180 kana ’ami ki tranganguru’ ’an, palru za 1993 kana ’ami, maw lrau tu ma’izang na ayawan i Matreli na kemay 1887’ami ~palru1966 kana ’ami, mupatraran pare ka’inava lra.

i Matreli na Ayawan ara midamuka tu damuk za pairang, pakalranganayu za sayhuwan i tranguru’ pareka’inava kana mareka ’alra.

pakangawayan za maka emen ’ami kana zuwa zuwa zi walu na lremak kituluz i Matreli za seratr marngay kana trau i Pinuyumayan zi Bunun i’elaw kana ayawasnan zi na lutiya zuwa leman pini trawan milralarang mukuwa kana zenan i Ulivelivevk i likuzan. zi ’azi lra muvasuk a pudadamuk.a lremak.

likuzan lra mu, tu pangadanay za maw na kemeze kana “ zuwa zuwa walu ” na lremak kema. zi taw padaulranay ni “ Siyokaysiki ” kirepana’u, ma’izang nanu ipuwalrang kana hitay kema zi tu verayay putrepa za zenan sazenanan za dare’.

nantu i katratrau ni Matreli salaw maulep kaziyu i Hokkēng, kurelrang kani temamataw murawan zuwa i Taiwan mutu trau i Pinuyumayan, mutuayawan. tu pareka’inavayaw na Punun zi Pinnuyumayan. 1966 ’ami 10 vulan 20 wari i Matreli kazu i Ulivalivak kemipiya tu kawang i punapunan.

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【初鹿卑南語】 高中學生組 編號 3 號
馬智禮傳奇

1890年,福建沿海的朱家莊爆發大屠殺,領袖朱來盛帶4歲稚子逃到卑南部落。兩年後,朱來盛與卑南部落女子結婚成為卑南族,也為孩子取卑南語名字馬智禮。

馬智禮進入卑南社的學校受教育,具語言天分,畢業後擔任通譯,馬智禮承攬鐵路及移民村工程,也養牛置產,累積不少財富。

馬智禮的神槍技術讓族人刮目相看,總是身先士卒、屢建戰功。

他與初鹿社頭目hunghuwan之女結婚,被推舉擔任初鹿社頭目,接替岳父頭目地位,專心領導族內事務,也曾化解布農族與卑南族之間的獵場紛爭。

19661020日,馬智禮走完他的一生。

文章資訊
文章年度107
文章編號3
文章組別高中
文章語別初鹿卑南語
族語標題kinatrauwan na ayawan ni Matreli
漢語標題馬智禮傳奇
文章作者張阿信
漢語摘要