107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【初鹿卑南語】 高中學生組 編號 3 號
kinatrauwan na ayawan ni Matreli

i Matreli a 1886 ’ami pinialrak i Hokkēng (福建), a 1890 ’ami mu, muvasuk a salaw ma’izang a patengetengzan kazu kantu kazekalran. matratrepu nantu niruma’enan zi, i temamataw i Siwraysē (朱來盛) tu pilralrangaw a pata ’ami ziya i Matreli, ’emaremeng melavat kana lrevek zuwa i Taiwan kani Pinuyumayan na zekalr. kazuwa’ami i Siwraysē mi’azin i kazu kana zekalr mukuwa musavaka kani Tuwana zi mutupinuyumayan lra. ini na makiteng ziyan na alrak tu pungadanay za tinarapinuyumayan kani “ Matreli ” , kana mingkok lra mingadan lra kani 馬智禮.

i likuzan lra temakesi kantu takesiyan kana Dipung, meretra’ mu, kazu kana kinsas kipanadam za lriketri za takesiyan kana kinsas. tu pauwayaw i Dilradilrang (關山) kana hasisiyo demikes za lremak. i Matreli nintaw sayhuwan i tranguru’ zi sayhu venavati zatu ngai za Dipung, Payrang, Pinuyumayan, Bunun, mau na maramitrangurunguru’.

a pamatrang lra na Dipung kani Valangaw mu, mau i Matreli na menana’u kana pudadalan kana mi’asevan zi na murawan zuwa i Taiwan na trau.

makavetra’an misama’ za pata tu ’ami, mi’azin kani Saninay tu vulavulayan kana ayawan i Mulivelivek. kana 1915 ’ami penauwa makavetra’an misama’ za walu tu ’ami, tu putuayawanaw i Mulivelivek, venulas kantu inusavakan na temama na ayawan, zi meretra’ kana kinsas, pakasa lra kana lremak na Pinuyumayan mutuayawna.

a pakangaway ziya na Bunu zi na Pinuyumayan, ma’a’araw za pa’alrupan zi marayas matatengez mu, mau lra i Matreli na mupatraran pareka’inava lra.

pakangaway za makanemen ’ami kana “zuwa zuwa walu na lremak” (228事件) kituluz i Matreli za seratr za liya’elawan kana ayawanan zi na zuwaleman pinitrawan na lutiya. tu pilralarangaw mukuwa kana zenan i Mulivelivevk i likuzan, zi ’azi lra muvasuk a pudadamuk na lremak. likuzan lra mu, taw padaulranay ni Siyokaysiki (蔣介石) kirepana’u, ma’izang nanu ipuwalrang kana hitay kema zi tu pakasaharay.

nantu ikatratrau ni Matreli salaw maulep kaziyu i Hokkēng, kurelrang kani temamataw muasalr zuwa i Taiwan mututrau i Pinuyumayan, mutuayawan. tu pareka’inavayaw na Bunun zi na Pinnuyumayan. kana 1966 ’ami i Matreli kemipiya kanantu kawang i punapunan.

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【初鹿卑南語】 高中學生組 編號 3 號
馬智禮傳奇

1890年,福建沿海的朱家莊爆發大屠殺,領袖朱來盛帶4歲稚子逃到卑南部落。兩年後,朱來盛與卑南部落女子結婚成為卑南族,也為孩子取卑南語名字Matreli,之後則名為馬智禮。

馬智禮進入卑南社的學校受教育,畢業後接受警察的短期訓練,具語言天分,會說閩南語、日語、卑南語、布農語等多種語言,擔任通譯的工作,日人開發台東時馬智禮承攬鐵路及移民村工程,也養牛置產,累積不少財富。

他與初鹿社頭目hunghuwan之女結婚,被推舉擔任初鹿社頭目,接替岳父頭目地位,專心領導族內事務,也曾化解布農族與卑南族之間的獵場紛爭。

228事件時,馬智禮接受政府命令,將台東縣政府官員及其眷屬與在台東的外省人後撤到初鹿後山的紅葉村,避免流血事件發生,事後受到蔣中正總統接見並給予獎賞。

19661020日,馬智禮走完他的一生。

文章資訊
文章年度107
文章編號3
文章組別高中
文章語別初鹿卑南語
族語標題kinatrauwan na ayawan ni Matreli
漢語標題馬智禮傳奇
文章作者張阿信
漢語摘要