106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡那卡那富語】 國中學生組 編號 1 號
siacʉvʉrʉ na tanasʉn

’esi na Kausiung sʉʉ, Namaasia cii, sua tanasʉn mia, miana, ’ʉnai isi ia “Sanmin siang” kisaʉn. minkuo maruun upitu cenana(87), ’apui’iʉn masiiraru nganain. sua Namaasia nganai isi ia, Kanakanavu nipatanganai ’inia, sii Kanakanavu nimu’uruu’uru katanasʉn nesi, miaa canpe ia, sua kisaa “ Namaasia ” ia, ’inmaamia cakʉran nesi, maca’ivi cu macasʉ taniara, kanganganʉn cu cakʉran mataa ’ʉnai, Namaasia kisaʉn kavangvang.

aranai Kausiung, noo tiain mookusa Namaasia, tia maica Hanciriu, Kasanpu mataa Siunaa, nakai, miaa minkuo masiʉn u-aru cenana, karua, aru taniara(98.8.8), niivatu sooraru tatia “Muorakʉ”, mirʉʉngʉcʉ curu ’ʉcanʉ, niapunarʉ canumu tanasʉn Siunaa, kacaua cau nimu’acunu maroka, nukai naru’u mamacai! ’apitarʉ cu kani to’onaa iisua, araavari cu cau cucumeni, patipuriʉn cu tanasʉn iisua, masini, ’akia cu cau moon ’inia. sua nguani ia ’Oria tamna Siraia, cucuru parʉrʉ’ʉn nguani.

cau kaNamaasia masini ia, ’una Kanakanavu, Ra’aarua, Sumukun, Paiuan, Rukai, Taiaru, ’Amis, mataa Pakiisia, Ngaingai. kanganganʉ ia, manasʉ ’una uturu meetusa cau, nukai makisavangʉ ti’ingi. tisikarain mastaan kacaua Sumukun, kanaira Kanakanavu, manasʉ ’una aracapici urima mʉma cau. iimua, noo arakukunuin cau ia, paira ’uruupaca kari Nakasaiana nukai masii Sumukun, kanaira cu cau tavara’ʉ masii Kanakanavu, kari mia, ’esi cu ’apitarʉ tia ara’akia, cucuru aka cʉpʉngʉ mamarang mataa cucumeni kakanaa’ua mia, paira maka’uarʉ kimia, kipaatʉsʉa kani kiatuuturu kari Kanakanavu. masini, na Minsʉng kuosiau, Mincien kuosiau, Namaasia kuocuung, ’una cu takituturua, ’esi tumatuuturu kimia kari Kanakanavu, cucurua kacangcangarʉn kiatuturuʉn.

cecenana ’una urucin kaisisi, ka’anmanʉn mia matipa, ucani ia “ Mikongu ”, ucani ia “ Pasikarai ”, Kanakanavu tamna sikaisisi urucin isi. sua Mikongu ia, kaisisi matirupangʉ marivana’ʉ, ’apaco’e kanaira cu cau masini mumʉkʉ vina’ʉ, nakai sua Mikongu ia, aranai miana tamna niurina kaisisi, taraparʉʉparʉ kimia, ’akuni roimi takacicini tamna uʉnhua. sua Pasikarai ia, ’esi kaisisi cakʉran, sii sua cakʉran ia, ’apacʉvʉrʉ karananana ’ituumuru marʉkʉrapʉ, pacakuarʉ cau tamna kʉkʉnʉa, mataa  cakʉran tamna canumu, ’apacʉvʉrʉ nimʉmʉkʉa cau, mataa namuriung karu, cʉnʉ, vungavung, purungisaa to’onaa mita ’ʉnai, ’apaica kaisisi marivuarʉ sosomanpe tamna cʉpʉngʉ,  taraparʉʉparʉ kitana, tia patimanʉngʉn meecara to’onaa mita ’ʉnai, ’apacuvungu mataarava nanamu nuari.

’apaco’e karananana cuku cau kaNamaasia, nakai maatʉa kavangvang tamu’iarʉ. kacaua cau ka’umoo’uma ’inia, paira mucʉmcʉm mookusa ’umoo’uma moo’uma. masini sua ʉmʉkʉa cau maraa ’ituumuru ia, to’umangʉ, ’ume, namnam, mamiriki masinang, suemitau. ’una kangvang cau mumʉkʉ nivanga, maangasʉ, ringking, tammi, tʉvʉsʉ, siaritungu, tavoo mataa taparu, nakai ka’anʉ ’ituumuru, takaciciniʉn maa kumakʉnʉ, nukai piratunuʉn na kincaucaua. sua isi ia, capai tanasʉn mia masini.

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【卡那卡那富語】 國中學生組 編號 1 號
部落生活

我們的部落在高雄市的那瑪夏區,以往這個地方叫做「三民鄉」。民國八十七年回復其原來的名稱。那瑪夏這個名稱是卡那卡那富族所命名的,因為卡那卡那富族最先在此建立聚落,起初所謂的「那瑪夏」指的是此處的河流,過了很長的時間,才統稱為那瑪夏。

從高雄若要進入那瑪夏,會經過旗山、甲仙以及小林,但是民國九十八年,強烈颱風「莫拉克」過境,雨下得太大了,小林部落被雨水沖垮了,很多人被沖走失蹤或死亡,那個地方已經屬於危險的區域,住民只好放棄遷移至它處,那裡已經沒人了。他們是平埔的西拉雅族,真是懷念他們。

如今那瑪夏的住民,有卡那卡那富族、拉阿魯哇族、布農族、排灣族、魯凱族、阿美族,以及閩南人、客家人等。總共大約有三千多人。其中布農族人最多,卡那卡那富族人不多,大約接近五百人。所以人們若聚在一起,大多說華語或布農族語,會說卡那卡那富族語的,已經非常稀少,我們的語言面臨將要消失的處境,耆老及其他長輩們都很憂心,經常鼓勵我們要努力學習族語,現在民生國小、民權國小以及那瑪夏國中,有在教卡那卡那富族語,學習族語非常有趣味。

每年有兩個祭典是我們喜愛參加的,一個是「Mikongu」祭儀,一個是「Pasikarai」,這兩樣是卡那卡那富族的祭典。Mikongu是祭祀小米收割完成,隨然現代的人種植小米的不多了,但是這個祭典是我們自古以來的傳統,在叮嚀我們不要遺忘了自己的文化。Pasikarai是祭祀河流,因為河流育養多樣的生物,提供族人豐富的食物,其河水又滋養農作,讓花草樹木長大,帶來土地無限的生機,透過祭典儀式表達我們的感恩,也叮嚀住民要好好的養護所住的土地,讓這美好的環境延續到子子孫孫。

雖然那瑪夏族群很多元,但是都相同的很勤勞。那裡多數的人有田園,經常早早就到田裡耕作。目前的農作比較多的是竹子、烏梅、生薑、紅肉李、水蜜桃。也有人種植香蕉、芒果、龍眼、地瓜、甘蔗、木瓜、蔬菜及豆類,但並不多,用來自己食用,或者轉送給親友。

文章資訊
文章年度106
文章編號1
文章組別國中
文章語別卡那卡那富語
族語標題siacʉvʉrʉ na tanasʉn
漢語標題部落生活
文章作者孔岳中、翁博華
漢語摘要