107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【巒群布農語】 高中學生組 編號 3 號
pali-uni ispasisiza tu is-atusasamu

Ma-aq a sikopa tu siduq a, ni-i tu mamaszang a ispasisiza, heza-an i ekitvevi-an tu is-atusasamu. Ma-aq mita Bununtuza ka ispasisiza ka, ma-aq a ekitvevi-an, ma-aq a keteklasan a? Ma-aq qabas ang a Bununtuza kis mapasiza ka, sia issia bananaz madadengaz a munhaan issia binano-az tu madadengaz ta, ihaan binano-az ta mapa-is-av. Ma-aq a issia bananaz madadengaz a kadavus, mapataz babu, ispinahip i na minmavala, pisisihalun a issia binano-az a madadengaz, mapok-abuq mapaka-un mapisbusuk paquu davus mapipa ta mapinahip nai ta, asa tu uka sia na minmavala tu bunun ta ka na ispali-aza.

Ma-aq is manahip amin a issia na minmavala ta tu katutuszang i kaviaz a, na toqumis nenka ki na minpakatuszang ta, na maqtu ka tastupakatuszang a malidozung miqumis, pakadedaz a tastupakatuszang.

Ma-aq is na kanaqtung in a, mapokbaas a na minmavala ka ki ququdan siin i nakonun. mopa ta ka tupa-un in tu mapakanaqtung in, mamantuk in tu mavala, ni-i in tungaan tupa, tupa-un in tu “ mavala ”. Ma-aq is kanaqtung in a, hadasun i bananaz ta ka binano-az a munhaan issia bananaz ta tu lumaq. Ma-aq is ihaan in bananaz tu lumaq a, masamu muqna mapa-is-av i bunun.

Masalpu kis miliskin i, mopaq i ma-aq lopa ko ka Bununtuza ka silili kiituduma siduq tu ispasisiza tu, asa tu ihaan bananaz lumaq mapa-is-av. Heza ka mupusan mapa-is-av, tutuza tu kasalpu-undengaz is miliskin. Kanaqtung haan binano-az ta mapa-is-av a, muqna haan bananaz ta mapa-is-av, maszang mupusan mapa-is-av. Ni-i in kapimopa ki itu-Bununtuza melanqabasan tu ispasisiza.

Ma-aq sia Bununtuza ka melanqabasan tu ispasisiza ka, heza ka ni-i tu maqtu laktanan tu ispasisiza, sia tupa-un tu “ palasamu ”. ma-aq a bananaz i binano-az is na mapasaqaal a, asa tu tangus ang mapataqu ki siduq tu ismama-aq, mopaq asa maqansiap tu duuq masamu. Ma-aq is toksisia tu siduq a tama ka masamu, ma-aq is toksisia tu siduq a tina ka masamu amin, ma-aq is toksisia ki tina ka issia ta tama tu siduq a masamu, ma-aq is toksisia ki tina ka issia ta tina tu siduq a masamu amin. Issia nepi melantangus tu madadengaz pinala tu teklas. Ma-aq is ikmuli ki sintu-asqaz ti ka, na ki’haz i tastusiduq, na minkankanaang a tastusiduq; ma-aq is ni-i tu kapimopa ki samu ti ka na isnunbus a tastulumaq. Paaq pu-un saam asa tu kapisuqtis siin kapimopa.

Ma-aq is ikmuli ki samu ti ka, heza tutupa ka bunun a tissia ti ikliva ma-un i petuduma bunun tu mebabu kis mapasiqtu in i mebabu. Ma-aq sia Bununtuza madadengaz pinala ka sintataqu ka, tupa tu ma-aq is iksuqis ma-un i sinsaiv petubunun in tu mebabu ka, na muntunuq a baning, sintupa tu na unsoqzangan a tastulumaq, na ni-i tu mingnu minheza-an. Hezang tas-a ka sintaqu tu, ma-aq is iksuqis ma-un i sinsaiv in i duma bunun tu nakonun a, na itsuqis mataz a uvaz-az haan kunbu tian. Sintupa tu na ni-i tu maqtu kamekingna ka, na uka in a melankinuz.

Asa ata ka Bununtuza tu malniniap i imita melantangus pinala pemita tu ispasisiza tu samu ti. Asa ata tu matusuqtis, ka-a tu silansanun i ituduma siduq tu is-atusasamu, matakunav i imita anak-anak makitvevi tu melanqabasan. Asa ata tu tangus ang saqaal mita anak-anak, kapisuqtis imita Bununtuza kapanu-un a isteklasan tu is-atusasamu.

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【巒群布農語】 高中學生組 編號 3 號
談婚姻的文化

每個民族都有獨有的婚姻程序與文化。

布農族在以前,男方會前往女方部落舉行婚禮、釀酒與殺豬,讓未來的親家高興,使其吃飽喝足。

婚宴尾端,女方會回請男方飲料、食物。此時婚姻大事宣告完成,成為親家,結束後,男方就把女方帶往男方家,不再舉辦第二次婚禮,也沒有再宴客。

布農族傳統婚姻制度叫做samu。如果男女雙方剛接觸認識,一定要詢問對方是不是masamu。若對方母親與自己是同氏族,就是masamu。違反masamu會牽連氏族,沒有遵守這律法,會致使家族家道中落,絕對要謹守與遵循。

布農族遺訓認為,若回吃已送給別人的食物,爐灶會倒塌,無法旺盛,傳宗接代有問題。若違反masamu,在分享豬肉時,雙方家族一定有人會吃到已經送給別人的豬肉。

我們要謹記婚姻的制度、婚姻程序,謹守布農族的文化。

 

文章資訊
文章年度107
文章編號3
文章組別高中
文章語別巒群布農語
族語標題pali-uni ispasisiza tu is-atusasamu
漢語標題談婚姻的文化
文章作者張玉發
漢語摘要