106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬山魯凱語】 國小學生組 編號 3 號
to’apa’a ’ali dhekai

to’apa’a ’ali, lrihilaeni a’ivivai ona taokesanga cailini, amo dholro-nga ’acakelae lalake-li omia tolohaeni. la’i ’ihaki ’ahakiata mia, ’atoloho lo kilriho’o’o takatitina ’a, amo avase lalake’o kilriho’o, maeleme ’ahaki, aitina ’ica’oca’o kapa-nakaanaenga.

’atoloho, a’ivivai lo malroolai-nai ikini dha’ane, sa’apalrine ina-ni oho pasopalra ’adhidhapae, omiki lo pasopalra-ni solriti ’ali, omiki lo dhomanae aolrolai ’osahio  iki vila’a-ni ina-ni, takocengele ina-ni lo ’adhidhapae-ni, mani ’ipato’oto. omikii dhoma aolrolai lo kicengeleni-dhe, mani alra dhona pa’atedhae, mani lomese pi’a ’ica’oca’o, mokela lo lriho’onga-dha mani pokavole pacengele, mani toelaelidhe linani.

’ihakinai ta’idha’anaenai alivi dha’ane iname dhekai, mateleke ’ina alivi, ’atolohonai to’inilraonga poa ’opa’apa’a, mani ikinai ’adhidhapae la ’i ’apece. omiki lo moanai latadhe omece ’apa’a, mani poamao ’opa’apa’a vekenelre mani tionomao ’adhidhapae. dhomanae to’avengevengemao lo ikimao dha’ane, to’asi’ilidhe’aolai la ’avai taikikiae ’apece.

’akataadhi’ini ’apa’a ’a malraveve lo kalakecelrae kateleke lo kalalrapa’ae, maiconganae dhidhape-nai talidhekai. kasakaine ka ’apa’a, odholri-ine pi’a tovakahe, salodhihini lroolai, totapikikiae sovongo, inemai alrai, lo colokodha to’asangedha’a lo kalalehe’ae, oonai to’ahaki-dhe li’ange-ni ’ali.

’ahaki-nai takiae iname dhekai lo menanae,  omiki cacavake, ’angato takopili, tavolrolo, sovongo la vakahe, tokocingainga cengele dhona api’aedha ’ali.

pangolro-ni ’ali odholrine apatikoakoa, tocolokine li’ange-ni, totacengecengelaine pangepange-ni. ’ali ’a, maolripikai ka siikaceni talidhekai.

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬山魯凱語】 國小學生組 編號 3 號
魯凱族月桃編織

編織月桃蓆,是成熟婦女應會的技藝,象徵女兒可以放心嫁出去的意思。或是「因為這個是要用的東西,所以你這個媽媽不會做,孩子會損失,缺乏可以使用的東西,婦女要會做東西。因此,身為女性的族人小時候在家時,就時常被家中的女性長輩要求幫忙家務。比如說幫忙處理月桃材料等等。有些情況是小女孩在長輩的身旁玩樂時,會被家中長輩叫來幫忙;也有的是小女孩在長輩的身邊遊玩時,不知不覺觀看長輩的工作,引發好奇心,進而要求長輩主動教授。另外也有的小女孩是自己趁著長輩不注意時,拿取剩餘的材料,偷偷的摸索、製作,等到已經學會以後便拿出來供大家觀看,獲得長輩們的讚美。 

由於魯凱傳統社會是居住在石板屋中,石板的冰涼性質,導致族人習慣在石板上鋪設月桃蓆,在上面活動或是睡覺。有時候也攜帶月桃蓆到外面的庭院,鋪設在地板上進行織布等活動。或是在家中,當作空間上的布幕隔間,用來區分男孩子與女孩子睡覺的地方。

月桃蓆有冬暖下涼的作用,也是魯凱族人一項獨特的手工藝品。除了月桃蓆,月桃還能編織細緻的籃子、嬰兒的搖籃、放置物品的袋子、針線盒。。。等等。豐年祭中長串的年糕,用的就是月桃的葉子。  

魯凱族的日常使用的容器,有陶壺、木碗、匏瓢、皮囊和編籃等,其中最重要的是月桃的編織品。在沒有彈簧床的時代,月桃編織的月桃蓆,是家裡必備的日用品。

月桃的莖可以編織,葉子用來做年糕,月桃的花是可以觀賞的美麗花朵。月桃,是魯凱族人生活中不可缺少的東西。

文章資訊
文章年度106
文章編號3
文章組別國小
文章語別萬山魯凱語
族語標題to’apa’a ’ali dhekai
漢語標題魯凱族月桃編織
文章作者駱秋香
漢語摘要