106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【知本卑南語】 國中學生組 編號 2 號
pararahan za ruma’

aziyuziyu ziyan nu maranger ta parahan zata raruma’ mu, karuwa sa’ami ta paduludulu kanizu na pararahan na eman ziya. zi inganguwayan ta mukuwa i zenan maya’a zata taturak zata vavarat, nu ta atrevungay mu, ta pukazalramay, zi demaulr ta kananta wadadiyan salrangan ta meteka, nu kazu i dalrep izu na kawi nanta intek mu, ta pakezengay kana hung muruma’. nu adawilr izu nata intek na kawi mu, ta pada’ulranay i zanum, nu vutreliyan mu makiteng na zanum i zinanuman zi aruwa ta pada’ulr kana kawi kana ’uway.

nu piya ta lra parazuk kanizu nanta pararahan na eman ziya mu, pakazalram ta kana ta zinekalranan na ma’a’inayan zuwa pulralrang parahan kana ruma’. na vavayan mu, mukuwa kilavuna zi padulu kanantu akanen tu ’a’awan nazu na kiyakarun na trau. nu masa’uv ta mu, nanta zinekalranan papiya zuwa pulralranga. ulra na trematrekav kana vasikaw, ulra na venavutu’ kana lavun, ulra na tematulud kana ’uway. haramham ta sazekalran, salaw marasud ta.

piya sema’uv mu, paduli lra kanantu rarawangan na liveng, ulra na kiya’ezengan, na sawka, na suru, ulra na sokko zi palalizingan.

aziyu ziyan nanta liveng mu, maw na trinekav na vasikaw ’inangtrip. i papanayan mu, tu patre’elray kana lavun. i pakalikuzan lra mu, meduk kana maw ziya kiwatra’i na tra’i na hung, tu tevtevaw na daramiyan, zi tu inu’aw na kadare’an parepukasakasa, zi tu itritranay lra kanizu na sinaksak na vasikaw na liveng, salaw kana arekez zi ’azi palalavat na zanum.

na pararahanan kananta kaazuwan na ruma’ mu, melri inta na miruma’ sasa maruwa parahana, maw nanta zinekalran nanta mawan na trau mukasakasa mukuwa kemipiyaya, nu ulra trau a maranger parahan za ruma’ mu, inta na samawan mapiya mukuwa ta pulralranga, nu maw izu nu piya parahan kana vekal na ruma’mu, inta na samawan i zekalr zi maw tu ali’ali’an mukasa semasaharan, na dawdawanan mu, semenay kana awatranan na senay, zi semungal kana temuwamuwan zatu iya’elawan zatu ka’inanavayan nani na saruma’enan, kilrawa’ kanantu semangalan harem nu parahan ta za ruma’ mu, salaw ta lralriwasay, ta tuludanay kana mitrepa pararahanan za ruma’ mu, maruwa parahan za arekez zi vulay a ruma’, nu parkipiya ta veray kana paisu mu maruwa lra. na kakuwayanan harem mu, kurelrang kana hareman na kakuwayanan mudadulun, salaw ta sare’az kana kinaziyuwan nu pararahan ta za ruma’ nanta ikakuda.

  

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【知本卑南語】 國中學生組 編號 2 號
蓋住屋

很早以前,若想蓋房子,大約要花一年的時間備料。先上山觀察,並尋找可作為柱子及橫樑的大樹,找到之後做上記號,再通知親戚一起去砍伐,若在附近砍伐就用牛拉木料回家,若在遠地方砍伐就利用溪水搬運木料,冬天時溪水量比較少,可以流運木料和藤條。

將蓋房子的材料準備齊全後,通知部落的男人幫忙蓋房子,而女人前往割茅草,並準備工作人員的食物和飲料。蓋屋頂時,全部落的族人都來幫忙,有的削竹片、有的束綁茅草、有的遞送藤條,整個部落的族人都動員起來,大家非常團結合作。

蓋好屋頂,準備房間的隔牆,有臥室、廚房、穀倉、倉庫和牛車庫。

早期,牆壁是用竹片交叉架起來的,外面再覆蓋茅草。後來,用新鮮的牛糞、切細的稻草和黏土加水混合成泥狀,砌在架好的竹牆,非常堅固又防水。

蓋住屋不是主人家單獨進行,是整個部落族人共同完成的,若有人要蓋房子所有族人親自參與協助,所以新屋落成時,整個族人親友齊歡慶,耆老吟唱古謠謝祖庇佑及賜福,並分享喜悅。

現在蓋房子非常方便,交由建設公司就可建蓋堅固又漂亮的房子,之後付款即可。習俗也隨時代在變,很懷念從前蓋住屋的情景。 

[本篇漢譯由鄭玉妹老師撰稿。]

文章資訊
文章年度106
文章編號2
文章組別國中
文章語別知本卑南語
族語標題pararahan za ruma’
漢語標題蓋住屋
文章作者陳金妹
漢語摘要