106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【恆春阿美語】 高中學生組 編號 4 號
O kaci ’Alufu

Na i ti: ya ho, i no ’Amis a finacadan ilaay ko pakayniay i suwal a tawciker, tahanini malenakay i niyaro’. Itila toya miraayay to a citay, rarid sa to pi :na a fulad ko ta: ’angayay ’orad, macedasay ko nanom, malenengay ko hekal, mamalahedaw to ko finacadan toyanan i, ira ko cecay pakaharatengay a wina pakalicen nira i masatu’edaway a tatifekan koya fafahiyan ato fa’inayan a malikakaay. maedengay lima ira ko tolo ko mihecaan nangra, sakaliki sa ko wina mitafu to kasimaanay a kakaenen so’ot han nira i kawili fati’ian no tatelecan noya fafahiyan a wawa, toyanan to i, hakelong sato to rakat no nanum a pawpaw to pina lumi’ad i nanum, maeminay to ko kakaenen, awaay ko pikiliman to kakaenen, mikutu to i fukes to malukakaenen, ikul to, pahel sato to cahiw, cuwa ka fana’ to pina:ay to ko lumi’ ad? ira ko cecay a papacem, mapatedi no ma’ecengay a cidal ko mata nangra, saka palal nangra, ’arawhan mapatalihkeday i tukus kora takalican a tatifekan, pahacela sato cangra itira, misungila’ a minengneng pasitaliyok, satapang sato misademademak to saka’orip, o hatiniay ko saka’osaw nangra tatusa toniy fa^lohay a pala. o kakaenen nangra i:ya mametmetay a kafana’an to manengnengay kopidateng no wama ato wina i umaumahan to hakakaenen. o kamaru’an ikanga’ayan a rumi’ad futi’sa i paputal, ka’oradan a rumi’ad i, mikilim to masadihongay a maro’. o saki ca^ dung i, ya kakahaday papah ^ca o pudac no kilang ko sapadiheko.

Cecay:cecay miheca ta’ angaysato, mafana’ to mi tano taneng a mi sasanga’ to lalusidan no saka’ orip, sakanga’ ayaw to sakaira no ka ’orip, cukahalafin, manengnengay nangra ko sapal no lamelu i ngala’ no taliyok no tatifekan, nawhan i, yo mitatifek ho ko iluma’ ay to lamelu i tatifekan, ma’ atemay i ngala’ saka ma ’osaway, limelaen cangra, sadamahen nangra misulinga’ a paluma, saka, mala sakakaay a hakakaenen no’Amis ko lamelu. pi:na to ko miheca, malakapah malakaying to cangra, talipa’ elal to cangra tonika tatusa:ay cangra tona hekal, mahalatengay koya mahaopay no cedas ma^min malenengay a tamdaw no finacadan, misaharateng cangra to saki ikul a rayray no ’Amis a finacadan, toyananto, raramud sato cangra, o saka lenakto no rayray no ’Amis.

Itini i sakakaay kalikodaan, cica’ elayay to ’alufu ko ’Amis. O kahadakan a ira nonini a pakayraan i, kitiay toya pakalicay to tatosaay a wawa i tatifekan a wina, so’ oten nira koya nitafuan a hakakaenen i kawili fati’ ian no tatelecan noya fafahiyan a wawa, mapa ’orip koya tatosaay a wawa, tudungay to mapa’ oripay ko teluc no ’Amis a finacadan.

Tahanini ko teluc no ’Amis finacadan mi sasanga’ to’alufu a mica’ lay, o ka’ilolto a misahalateng toya tadamaanay a wina, ila ko piaray no faluco’, hanaca o pahapinang to o teloc no ’Amis a finacadan kako sanay. no rayray a likoda no ’Amis, i saikolay to a rumi’ad a dadaya, patudung han misa’opo ko cuwa ho kaciramud a kapah ato kaying, i ka’ ayaw no ’alumanay a mipili’ to haramud no niyah, o ’alufu ko sapafeli toya matamaay i faluco’ a fa’inayan, ikol to, felihen tono mingkuk a suwal 情人袋   sanay to.

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【恆春阿美語】 高中學生組 編號 4 號
情人袋的來源

自古阿美族有一個口述的傳說故事至今還被流傳在部落。在遠古時代突然連續下了好幾個月的大雨,洪水爆發淹沒了大地即將滅族的最後一刻一位急智的母親把姐弟兩位孩子放置在一個長形的tatifekan(木臼)上,年齡約五歲和三歲。母親急忙中把簡單的食物綁在女兒左腰際身上姐弟兩人隨水飄流了不知多少時日,攜帶的食物吃盡了無處可覓食兩人只好互抓長髮上的頭蝨進食最後餓昏了也不知睡了多少日夜。有一天早上有一道強烈的陽光照射到他們的眼睛使他們清醒過來,他們發現所坐的木臼被擱淺在一個山頭兩人登上了陸地向四面八方仰望開始自謀生存兩人就這樣留在這塊新生的大地上。他們吃的方面:持著自幼看到父母採集野生食物的知識;住的方面:好天氣時露天而宿雨天找自然的屏障棲息;穿的方面:用寛形的葉片或樹皮保暖年長大之後他們學會用智慧製作簡易的謀生工具來改善生活的資源。不多時他們在原坐的木臼裂縫的周邊發現長滿了許多小米的幼芽原來是家人過去在木臼上打米時 夾在木臼縫中的剩餘物於是他們非常珍惜小心翼翼取來播植因此小米成為阿美族重要的主食之一。數年後他們己屆成年自覺到這個大地只有他們兩人憶起當年族人因大水全部淹沒為了族人後代著想於是在非常自然的天理之結為夫妻繁衍了後代。

阿美族人在重要盛典時喜愛佩帶’Alufu(俗稱情人袋)。這源出於當時這位媽媽把兩位孩子放置乘坐在木臼上急智地把最後的食物綁在女孩的左腰際身上保全了兩位孩子的生命也等於保全了族人的後代。至今阿美族後代為何製作’Alufu來佩帶,就是為緬懷紀念這位偉大的母親存有感恩的心同時也表徵自己是阿美族的後代。阿美族傳統的豐年祭最後一天安排為未婚男女的情人之夜在眾人面前公開擇偶’Alufu為定情之物,後來’Alufu譯成漢文泛稱情人袋。

文章資訊
文章年度106
文章編號4
文章組別高中
文章語別恆春阿美語
族語標題O kaci ’Alufu
漢語標題情人袋的來源
文章作者林美玉
漢語摘要