105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【初鹿卑南語】 高中學生組 編號 4 號
paveray

a aziyu ziya na kakuwayanan na Pinuyumayan mu, kazuwan na ma’inayan na mukuwa musavaka kana vavayan, zi mukuwa muravaka kana vavayan tu ninuma’enan, kamawan kana Payrang na mukuwa musavaka kana vavayan. aymu(araawana) ’azi maresan nanta ikakuda na palrivak na ’arayan(原住民族), nu ma’inayan ta, mukuwa ta kanantu ruma’ nanta ’azi, kipiyayaw nanta kezang kemirungetra temulre’ay mena’u na musavak mu, maruwa puitras za ta ikatratrau.

na kakuwayanan nu paveray(pakatim) ta a aziyu ziya kema mu, miya’ ta nu vutreliyan nu ’azi kavangavangan i ’uma, maw nu muwaludus lra na saya ’ami nu muketrep misama’ za saya vulan, zi palru kana pakavekal kana ’ami nu kazazuwa vulan.

nu uri pavaveray(pakaetim) pakangaway za muketrep wari na ma’inayan mu, demawulr kana tu wadadiyan na ma’inayan salrangalrangan makutr kanizu na kiraazuk na eman ziya mukuwa kana vavayan. tu aurungan mu saya na hung, zi satravak na ’uma, zi puran a muketrep pungulran, zi saya na palizing, zi saya na kangkang, saya na deruwan. zi maw nantu petrir ziya.

pakalikuzan za muketrep wari mu, na vavayan mu, padang zantu parevelaliyas na kutra na ’avay. maw nantu rinuma’enan na vavayan na auwa mateza kanantu ruma’ na ma’inayan zi auwa ziya kiyatrevunga kanantu pinalakuwanan. zi maw na ma’inayan na kiyatrevung temara. nu piya tremekel mu, tu pilralrangaw matez na ma’inayan mukuwa kanantu ruma’ na vavayan, muwazuk lra kana vavayan mekan tremekel palru za alusu na kadaw(’unin), na kemay kana ma’inayan zi kana vavayan na vangsaran zi na vulavulayan ziya mu, pureha lra muwarak sa’esungan semasaharan. 

kantru na ’aremeng mu, ’azi ziya iyulray kana vavayan na ma’inayan zi mareveliyas i palakuwan iyulray sa’esungan. tu kazazuwa ’esungan mu, maw lra izu na kemezeng paturuma’an na marelrang kanazu mukuwa kana vavayan, zi iyulray lra izu na pinaverayan na ma’inayan kana vavayan, izu na kemezeng paturuma’an mu, mukuwa penalisiya kanantu temuwamuwan na vavayan. pakalrazam za pinaverayan lra kema, ini na paveray mu muludus lra.

a azu kana karauvan na vangsaran zi na vulavulayan mukuwa muwazuka patunun kanani na pinaverayan, zi ulra na ma’izangan na temuru za tu walapusan za ikavangsaran ikavulavulayan, zi pakalrazam zantu sasangalran za aluzunan na ka’inayan zi tu pinitrepayan za kiyakarunan na vavayan kemay kanini na kakuwayanan mu, ulra na semasenay zantu kinasazuwan za anger kana maruwaday lra sangizayan, ulra na malikasakasaw zantu semangalan, na kazu ziya mapiya matemuy tu salrengsengan kanani na pinaverayan(pinakaetiman), palru za mukipiya nantu kutra mu maruwadaaday lra.

harem lra mu, kaytayan lra na musavak na ma’inayan kana vavayan. aramawana, ini na patununan na kakuwayanan mu,iniyan za paliyaaziyan, zi nantu snaisaharan mu, puwapuwa lra kasahasahar.

105 年全國語文競賽原住民族語朗讀【初鹿卑南語】 高中學生組 編號 4 號
傳統婚禮

從前卑南族人的傳統婚禮,大多數的男士會入贅到女方家,男士入贅到女方家,即成為女方氏族的成員之一。入贅方式如同一般漢人,但其時嚴格說來,還是有大不同所在;對原住民族的男士而言,為別人家賣力,用心認真去照顧別人家是引以自傲的表現。

傳統婚期的舉行,一般皆會選在年底十一月至隔年二月間之冬季農閒時期。

首先,在婚期前十天,男方必須邀集男性的親屬一同把所有聘禮搬運到女方家。他們帶著得聘禮有一頭牛、一塊田地、一大束檳榔、一台牛車、一把鐵犁、一口鐵鍋以及獵具。

十天後,女方家人將預備好回禮的酒及原住民粿,委請女方家族送往男方家及新郎迎親所屬的聚會所。由男方負責招待回禮的親家族人。當飲酒結束後,他們一起把新郎送至女方家。之後,在女方家飲酒作樂直到太陽下山。此時兩方家族的男女青年則開始在婚禮中手舞足蹈,歡樂直至夜。

當晚新郎並無夜宿女方家,而回到聚會所住宿。第二天晚上則開始由媒人陪伴新郎至女方家,當夜開始在女方家住宿。當媒人至女方家時,先到祖先牌位祭拜並傳達結婚訊息,如此婚禮儀式終告完成。

在婚禮完成的當晚,部落男女青年會為這一對新人辦理一場「告別單身」的晚會,當晚,將會有耆老對新人的叮嚀與祝福,慎重的告知,從此男的成為扛起家庭責任的大男人,女的將擔起家庭婦女的工作,因此意義,有人唱起傷感之歌,有人手舞足蹈的歡樂在每一項安排的節目裡,大家充滿著對新人的祝福!喝完祝福的喜酒,也是曲終人散之時。

如今不再有入贅的習俗,但,「告別單身」的晚會,仍在持續中,且節目安排的更是無比精彩啊!

文章資訊
文章年度105
文章編號4
文章組別高中
文章語別初鹿卑南語
族語標題paveray
漢語標題傳統婚禮
文章作者張阿信、林進星
漢語摘要