107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【都達語】 高中學生組 編號 4 號
Ttsaun

Cbiyaw han u uka ka sapah pyasan ksun, wana nanaq tutnsapah, tutnalang dnii. Saya niqan ka pyasan prading, pyasan cipiq, pyasan tucka, pyasan tubaraw, pyasan paru, pyasan quri knkladnii. enchuya ka ttusa cbiyaw hug?

Ita Sediq u tmsa laqi rabu laqi cida u ini psnanak saw qridil mi snaw, rabu ciida ka laqi u tama mi bubu kcuun dha balay ini unuh unuh ka laqi rabu mi daan mnarux yasa mlutuc naqah pntingan dha ka saw nii. Waya Sediq u hili dha bwihur utux ka way pknarux hiyi niya, kiya nis pqtani mpsapuh mi pqdriqun dha mniq hiyi laqi rabu ka utux naqih, iyux dha skbiyax munu hunuh bubu ka laqi rabu, asi ka mwaya balay!

Nasi sow prading mplaqi hari do, yabay mpitu mi mspac ka knkawas dha cida, psnakun ka laqi qridil mi laqi snaw da, pklaun saw inu ka inipntna dha, asi ka psparu mpqita. Mplaqi cida ida bubu ka pusu bay dmanga mi tmsa ana manu lqlaqi cida, diyax nii hici bay mlaqi ka laqi da.

Dhuq saw mbiyax hari do “ pslhmadan ” dqridil mi dsnaw da, ini sdalih mi pprngaw ka dqridil mi dsnaw dnipracing msluhay uda quri kddusun babaw da. Saw ka dsnaw wa tumal musa emppais, mmadu klmiqu mi knburah qnpahan mi phiyu sapah dni qpahun. Dqridil u tumal muda qqpahun ruwa sapah, phuma mi tminun mi qpahun. Mkla uda ka dsnaw mi dqrdil ltutun wa btasun ka dqras dha da, ririh saw pslamal saa smrai da.

Babaw mstrung ka wuwa mi rrisaw do,kiya ka msediq balay da.Mtuting laqi mi dmuy rabu do, kiya ka snhangan dha “ tama mi bubu ” da. Dhuq mrimal, mturu kmxalal knkawas do shangan dha“ bubu rudan mi tama rudan ” da, ida niqan ta malu bay waya ka ita sediq “ psparu bay qmita rdrudan ” ka Sediq sun.

kndah hini laqi snun snuun tama uxay uri u rdruyudan sow dsnaw msup mniq ka dhiya. Lqlaqi qridil u tuhuy bubu na mi uxay bubu rudan na qridil, dhoq risaw mi wewa do tsaun dha quri sow waya uuda alang ka lqlaqi, sow ka kndsan bsaniq msdadan, msdangi mi kana ka knkla skudus babaw dxral. Mkla ddaun uda waya ta sediq mi alang, mqaras tumal muda ddaun quri dalang. Kiya ou ka knkla do, mrana kana ka lqlaqi. pusu na bay u mhraw ta hici niqan knmalu mi mtdlaiq ka kndsaan ta, Kiya nis sow iyux ta psblaiq kndusan hici u asi ka “ tuusa ” ka pusu bay. 

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【都達語】 高中學生組 編號 4 號
教育

嬰兒期的教育並無性別之分,父母擔心嬰孩拒吸奶或生病,會使嬰兒身體虛弱。族人認為這是utux作祟,必遵守gaya賜予的禁忌。

幼兒期開始分性別,七、八歲時開始指導性別差異並相互尊重,由母親負起養育責任。

青年期男女才相互忌諱,並開始學習生活技能,男子參與出草、狩獵隊伍、開墾、建屋,女子參與家事、農耕、紡織工作。男子學會出草、狩獵後即接受紋面的榮耀;女子學會紡織後,接受紋面,進入待嫁期。

結婚後進入成年期。俟小孩結婚有子,抱了孫子,始稱TamaBubu。五、六十歲時稱為BakiPai,老人們普遍受到族人尊崇。

男孩跟隨父親或男性長輩生活;女孩則與母親或女性長輩生活在一起,一直進入成年期。在這一個時期,教導小孩社會群體,如生活的禁忌、家庭倫理、社會倫理、及生活技能等智識技能,以適應各項活動,追求更美好的未來,並維持生存,需要教育才能完成。

文章資訊
文章年度107
文章編號4
文章組別高中
文章語別都達語
族語標題Ttsaun
漢語標題教育
文章作者賴美燕
漢語摘要