106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德固達雅語】 高中學生組 編號 2 號
Nqniqan ta ita Seediq

Cbeyo bale hayan we, “ Fuarmosa ” kesun daha ka ga ta niqan Taywang saya, ado ka tnugiyo sapo so dupi ma qqhuni qtaan ka dheran Taywang nii, qqsiya yayung we mrtaso ba qtaan duri, ini kpiya ka seediq ga meniq hini ciida duri. Rudan ta cbeyo we, msbleyaq ba meniq knmalu ba sapo dupi, qqhuni ma mrtaso ba yyayung, uka qtaan ka ssunu ma rnecux syqeyaq moda mapa nniqan sapah alang ma pnhgalang seediq duri. 

Alang ta ita Seediq cbeyo we ga meniq qdgiyaq, qqhuni kana ka ssiyo sapah ciida. Kiya ma, egu ba klegan ka pnhyegan sapah, niqan ka sapah snalu qhuni, niqan ka sapah snalu btakan, niqan ka sapah snalu btunux duri. Eruc ppheyu sapah we lmlamu ba klegan, nngalan daha nanaq kssiyo nniqan daha kana.

Ita kesun Seediq nii we teru ta ddulan kari, kiya ka dSeediq Truku, dSeediq Tgdaya ma dSeediq Toda, ani nanaq so nii we mtena ka kndusan. Bale ba we seediq meniq baro hari we qhuni ka ssalu daha sapah nniqan daha, meniq llebu hari we btakan ka ssalu daha sapah nniqan daah. Duma na hiya we gmimax mangal qhuni ma bbtunux spheyu daha sapah. Pusu bale we netun qmuyux de, ini tslii qsiya, ani naq paru ka hido we ini ktilux ka sapah truma duri. Netun meyah kmremux ka kaalang neyah icin de ini lxali meyah kmremux cmebu. DSeediq Truku, dSeediq Tgdaya ma, dSediq Toda teru nii we, niqan tikuh ini hari pntena ka ooda daha uri, ani si malu ba kana.

Peeyah cbeyo, ssiyo nniqan ta alang, qnpahan ma ddupun ta ga niqan Tayal, Bunun. Dheya we niqan nanaq Gaya daha duri, so ka Tayal we “ Gaga ” mesa, Bunun we “ Samu ” mesa. Niqan nanaq ka elu daha pslutuc kndusan duri, ini ta ba mmhemuc mosa gmeeluk ddupun daah ma qyqaya daha duri. Mntena ta mhuma macu, bunga ma sunguc dnii. Niqan nanaq ka lmiqu ddupun daha dheya duri

Ita ma Tayal we wada egu hari ka mntena ka ooda ta, so ka Gaya ptasan dqeras, msterung, tminun pala pungu, tminun rawa ma bruru. Kiya ma, kqmlahang Taywang ciida ka Tanah Tunux we, gnmaxan ta daha psuupu Tayal han. Bobo na de, ye ado egu ba ini pntena ka kari ta, kiya ma, mbeyax ba mosa mangal ngayan ta naq ka ita Seediq bale de, qulung ta bale wada ngalaun ka ngayan ta iat “ Seediq ” ka ali mpusal teru idas sepac knkawas daha kbekuy mmsepac di. Ani dehuk saya, Bunun daka ita Seediq we msdangi ta bale, psparu ta ba mqqita, ani ini pntena knkela kndusan ta we, egu bale wada msterung ka rriso ta ma weewa ta duri di.

Ita Seediq nii we, tnhrigan ta Tanah Tunux ma, ga ta meniq alang bgurah ka saya di, ini so cbeyo ka kndusan saya duri di. Ado niqan sapah ppyasan ka saya, wada mgimax msuupu kana ka knkela rdrudan cbeyo di. Ani nanaq so kiya we, ida ta msdangi ma msbleyaq ba ka tnsapah ma klaalang de malu di. 

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【德固達雅語】 高中學生組 編號 2 號
賽德克族居住的環境

從前,我們居住的台灣被稱為「福爾摩沙」,因為台灣看起來盡是綠油油的樹林,還有清澈見底的河川,居住人口也不多。我們的祖先就是住在這樣綠色世界與沖毀清澈河川的環境。絕對沒有看過土石流、經歷過洪水任意沖毀家屋與農作物的現象。

賽德克族人的部落都位居山上,四周盡是樹林。因此家屋的型式、房屋構造亦呈現多樣化,有木造屋、竹造屋,還有石造屋等等。住屋的建築材料種類繁多,都是取材於四周環境。

賽德克族群有三種語群(TrukuTodaTgdaya),因位居不同地方,所以在語言上的腔調有些不同,風俗、習慣皆相同,大致上來說,居住在較高山區的社群以木造為主,較低的社群則以竹造為主,有的社群也以石材材料木質混合造屋者,主要的功能是排水良好、冬暖夏涼、對敵人防易攻難,各自有其在地文化的特色。

從過去,我們居住、耕作地、獵場等等的四周,有泰雅族、布農族。他們有自己的祖先的遺訓,如泰雅族的Gaga、布農族的Samu,都有自己風俗文化在維繫他們民族的命脈,謹守祖先的遺訓,絕對不會隨意搶奪非所屬的一切。我們也有相同的生存模式,如種植小米、地瓜、樹豆等等,各自也有獵場。

而我們跟泰雅族有更多相同的文化,如紋面、織布與編藍、背簍文化等,所以賽德克族在日治時代是被歸屬於泰雅族的族群,由於語言上有很多差異,在族人努力下終於在2008423日正名成功。而布農族一直是我們賽德克族的好朋友,始終彼此尊重各自的文化,現今有很多年輕男女通婚的現象。

現今賽德克族都被日本政府遷移到新的村落了,不再過從前的生活了。由於學校教育,許多族群觀念已經混合的差不多了。雖然如此,我們能夠彼此尊重,生活平安、喜樂,就可以了。

文章資訊
文章年度106
文章編號2
文章組別高中
文章語別德固達雅語
族語標題Nqniqan ta ita Seediq
漢語標題賽德克族居住的環境
文章作者郭明正
漢語摘要