106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【北排灣語】 國小學生組 編號 3 號
mazazeliuliulj

kasicuayan nu kaljarimuan a sengsengan yi vavua, aicu a paiwanzuku tjaljatjenglayan ta mazazeliuliuljan a masengseng. au anema mazazeliuliuljan nu ayayitjeng, mavan na masasevalivalit a masengseng ta uma, na maqacuvucuvung a namatjevetjevelj a sikasengsengan, ljakua yinika papaqadjilj, azua tjiamadju a mareqaliqali a maredravadrava katua masudjusudju a maqacuvucuvung, madjadjaladjalan a vaik a kipusengesengan tjiamadju. pacun ta sengesengan nu pakirimurimuin manasisangas, matazua masasevalivalit a masengseng a pata maqacuvung a sengsengan niamadju a penuljat. aicu a namayatucu a sikasengsengan, yikatjen a masupaisu, au djaljav aravac a maqacuvung a sengsengan uta, saka tjitjen a mapuljat tja marekiljivaljivak yitjen, tja marasurasudj itjen uta, aku nanguaq aravac a namayatucu a sikasengsengan tua nemanga sengsengan, liavaravac a tjakamanguaq a mapuljat pai.

selapai nu patjeyazayazaya anga itjen a masengseng, nuna qemiladj a mapuljatj sa kipayipayiz ta tjakurung sa senasenai, azua ljingav na senai kipalingulj tua gadu nguanguaq aravac nutjalangdan, kumalji a cuai anga malangdangda anan azua senai, pai pasamalim anga mapuljatj tua luljayan a masengseng tjiamadju, namaya ta tjaljanguanguaqan a zuga nu tjapacunan!

tucu maljian anga zidai izuanga kikayi a sikasengsengseng tua uma, patagilj anga paiwanzuku a caucau a semakikayi a masengseng tua uma, manasika pazangal anga yitjen a pacun ta sicuayan a mazazeliuliuljan a masengseng, tjuruvu a paiwanzuku a caucau a patjeljip aravac tayicu. aicu a mazazeliuliuljan nanguaq aravac a kakudakudan na paiwanzuku, makaya itjen a marepusalasaladj tua tja sengsengan, nanguaq a tja pacikelen satje pazurungan mavana nanguaq. a na paiwanzuku a nanguanguaq a kakudan tjara izua liavanan, makaya yitjen a vaik a kipakim a mapuljat , tjara liav atja djumaken a nanguanguaq akakudakudan na paiwanzuku.

106 年全國語文競賽原住民族語朗讀【北排灣語】 國小學生組 編號 3 號
輪工

過去每逢農忙時期排灣族最常用的工作方式就是「輪工」(mazazeliulj)。何謂「輪工」呢?顧名思義輪工就是互相換工,是未婚青年的集體工作行為,但不強制,通常是一群朋友或彼此相互愛慕的青年男女一起工作。以工作的急迫性來安排工作的先後,工作天數以一天為原則,輪流做到工作完成。這種勞力生產方式不用花錢、完工速度快、又可以培養族人團結合作的精神,真是一舉數得,這是多麼美的事啊!尤其在山上工作做到一半,大家休息時刻,全體坐在斜坡上,一邊搖著斗笠搧風,一邊開始唱起歌來,從這山唱過去,從那山唱回來,歌聲傳遍山谷久久不散,這是多麼快樂又多麼美麗的畫面啊!

除了農事會採取輪工方式,其他如開墾新地、蓋新屋、種或採收小米和芋頭、修路、救災等等,只要是比較複雜、比較艱難、比較耗時的工作,排灣族人過去一定都會採用輪工的方式較能早日完成工作。

但今日因農工業發達,族人開始使用機械代替人工,所以在部落社區很難再看到這種輪工的情形,有些族人深感遺憾呢!排灣族這樣美好的習俗應該要設法恢復並保持下去才是!過去排灣族還有很多不錯的習俗,大家可以試著去挖掘看看,一定會有意想不到的收穫呢!

 

 

文章資訊
文章年度106
文章編號3
文章組別國小
文章語別北排灣語
族語標題mazazeliuliulj
漢語標題輪工
文章作者梁秀美
漢語摘要