107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【中排灣語】 高中學生組 編號 4 號
sipapungadanan na sepaiwan

tucuanga a caucau nu uri papungadan tua tjausipuwalja’e a lumamad, tjarainiya pa’apazangal. ayata ljiyavavav anga inituluwan, liavanga a ineljang a veci’e. izuanga macaqu a pacun a semupu tua tja ungmi tucu, sipiliq itjen ta tjaljananguwaqan a urisi pusepi angadan, avanusi’a aicu a pairang madjulu a papungadan ta lumamad. ljauwa tjitjen a se’acalisian liyav aravac a tja audan a paata papungadan, selapai itjen a sepaiwan.

ayatua maretimaljimalji a qiniladjan i qinaljan,nu papungadan iniya manu ina ama atuwa ceme’eme’elj a penenetj ta ngadan, mavan a mazazangiljan ata mare’a kaka a maljavar, nu pina’asedjaljep avan azua sipapungadan anga. iniya maqati a itjuvarung a papungadan a paqeteleng ta tjausipualja’e a lumamad. na semamalji aravac lja!

sa pai tjapacunai a sepaiwan tu’i emuda paruwarut nu papungadan ta tjausipualjalja’e a lumamad. masanmusalj a a’udan a sipapungadanan na sepaiwan.

a sangasangasan seljudjen a ngadan na sevalitan, nu papungadan, tinevelje a ngadan na caucau atua ngadan na cekelj, pitjaivililjen a ngadan nua cekelj ta ngadan na caucau, a sepaiwan atjengadanan a ljemita ce’eljan. a ngadan na ce’elj emasi ta inalingdjeljan na umaq, sinipu’eljang tua tace’ece’eljan, avan a tjasipualangan tu na ljayima zua alja’e.

titjen a paiwan nama’eljang aravac a qiniladjan na caucau i qinaljan, aicu a tinevelj a ngadan na caucau ata ce’elj, avan na sinipu’eljang ta qiniladjan i qinaljan, iniyamaqati a pavalitan a paqeteleng. a pinawanan a ngadan emasita inadjamuqan a tinavela’e. aparuwarut nu pualja’e a tjaljavulungan, nu uqaljai papungadanan ta na vuvu a uqaljai, nu vavayan papungadanan ta na vuvu a vavayan a ngadan. a sepaiwuan pasusu taicu a audan a papungadan.

a siamasanmusalj avan a qinati a vaquan a ngadan, pasusuan a pinualja’an a qadav sa papungadanan, ljauwa inia tjuruvu a namayatucu a sipapungadanan.

aicu a pina’a ti dripun a ngadan, asipualja’e mangtjengtjez a dripung, pai papungadanan tu ti dripun.

a ti gade a ngadan, sinipualja’e i gade, au papungadanan ta ti gade.

a ti auvuan a ngadan, asipualja’e namaqaluvu saa namalutelut a quvalj, paati auvuwan.

a pinaa ti celalaq, asipualjalja’e zemuzung a iqazalj aya, san ti celalaq anga ngadan.
saa aicu a ngadan a ti Maliya ti Paulu ti Yuhani, avan a izua anga a tjiyurukiukai ata tinsiyukiyu manasia izua anga binualjaan a ngadan.

a sepaiwuan izua pinaapalisi nu papunagadan, iamaqati tu mamav a ngadan ata ina, ama, siruvetje’e a tjavulung. aicu a qaqetitan iamaqati a papungadan tua na mazazangiljan a aniamadjuan a ngadan.

107 年全國語文競賽原住民族語朗讀【中排灣語】 高中學生組 編號 4 號
排灣族的命名方式

排灣族階級分明,名字非父母或家人自己決定的,是由部落頭目和家族一起討論,認為適合嬰兒的身分後才取名字。

排灣族命名有兩種,一是取自祖先流傳之名。排灣族命名的原則是「家屋連名制」,即族名後面加上自己的家屋名,每戶都有自己的家屋名,家屋名是世襲的,是每戶人家的表徵,可以清楚辨識每家的孩子,對於階級制度非常鮮明的排灣族人而言,「家屋連名制」更是階級身分的代表,是不可隨意更換的。族名也大都是世襲而來,例如家中長嗣的嬰孩誕生後,若是男孩則取其祖父流傳之名,若為女孩則取其祖母流傳之名,排灣族人大多依此方式命名。二是新創之名。即依嬰兒出生當時所發生的事件來命名,這種命名方式不多,但很有趣。

排灣族的命名也有禁忌,第一、不可以和父母親或兄姊取同樣的名字。第二、平民不得以頭目家系流傳的名字為其子命名。

排灣族對命名這件事是多麼慎重。

文章資訊
文章年度107
文章編號4
文章組別高中
文章語別中排灣語
族語標題sipapungadanan na sepaiwan
漢語標題排灣族的命名方式
文章作者廖金鐘
漢語摘要